Yapay zekâ tarihi kanıtları ortaya çıkardı!

Geniş dil modelleriyle yaratılan yapay zekâ algoritmalarının günün birinde eski yazıtların ve parşömenlerin okunmasına yardım etmesi bekleniyordu. Geçen yıl yetenekli üç öğrencinin vizyonuyla bu beklenti sadece karşılanmakla kalmadı, açılması imkânsız parşömenlerin içindeki yazılar görünür oldu!

Almanya’dan Youssef Nader, ABD’den Luke Farritor ve İsviçre’den Julian Schilliger isimli öğrencilerin geliştirdiği teknolojiyi kullanan Oxford Üniversitesi araştırmacıları, 2 bin yıl önce Vezüv Yanardağı’nın patlamasıyla yok olan Pompeii ve Herculaneum kentlerinden geriye kalan yanmış parşömenleri yeniden okumaya başladı. Jülyus Sezar’ın kayınpederine ait olduğu düşünülen bir Antik Roma villasından çıkarılan ve dağılacağı için açılamayan yanmış parşömen, 3 boyutlu X-ray’le taranarak sanal ortamda açıldı. Yapay zekâysa parşömendeki mürekkep noktalarını tespit ederek kararmış sayfadaki yazıları görünür hale getirdi. Oxford’lu araştırmacıların nihayet içeriğini anlamaya başladığı metinde Antik Yunanca ‘tiksinme’ anlamına gelen bir kelimenin defalarca geçtiği tespit edildi. Okunan parşömenlerden birinin Epikürcü filozof Philodemus tarafından yazıldığı düşünülüyor. İçeriğindeyse müzikten yemeğe kadar farklı zevkleri anlatan ve haz duygusunun bolluktan doğup doğmadığını tartışan pasajlar bulundu. Pompeii olayı, zevke düşkünlüğüyle ünlü bir şehir halkının aniden patlayan Vezüv Yanardağı’nın yağdırdığı kızgın küllerle kaplanarak birkaç dakika içinde helak olmasıyla tarihte karşılık buluyor.🙄