Fırtına ve şimşek

1745'te icat edilen ve ilk ilkel kondansatör olma özelliği taşıyan Leyden Kavanozu veya diğer adıyla Leyden şişesi, elektrik üzerine çalışan bilim insanlarının iştahlarını kabarttı.

Elektrik konusunda öncü çalışmalar yapan Alman-Baltık kökenli Rus fizikçi Georg Wilhelm Richmann da bu meraklılardan biriydi.

Benjamin Franklin 1752'de yıldırımın elektriksel bir olgu olduğunu ve bir deneyle bunun kanıtlanabileceğini söylediğinde, Richmann da bunu yapmak istedi.

Böylece icat ettiği bir elektrometreyle atmosferik elektriğin yoğunluğunu ölçebilecekti.

Linda Hall Kütüphanesi'nde yer alan bir makale, Richmann'ın evine tavandaki bir kabloya bağlı demir bir çubuk yerleştirdiğini ve elektrometresini de bu çubuğa monte ettiğini anlatıyor.

6 Ağustos 1753'te bir fırtına patlak verdi ve Richmann Rus Bilimler Akademisi'nden evine doğru koştu. Akademi'nin gravürcüsünü de yanına aldı, amacı deneyi kayda almaktı.

Richmann elektrometresine göz kulak olurken, gravürcü küçük bir yıldırım topunun çubuktan Richmann'ın alnına sıçradığını ve onu yere düşürdüğünü gördü.

Sonra bir patlama oldu ve alevler yayılmaya başladı.

Richmann bir elektrik araştırmasının ilk ölümcül kurbanıydı.

İngiliz bilim insanı Joseph Priestley 1767'de "Her elektrikçiye Richmann kadar görkemli bir ölüm nasip olmaz" diye yazdı.😑