Zona aşısı demans riskini azaltıyor: Demans önlenebilir mi alzheimer tarih mi olacak

Bilim dergisi Nature’da yayınlanan ve Galler’de 280 binden fazla kişi üzerinde yapılan araştırmaya göre, zona aşısı olan yaşlı bireylerde demans riskinin, olmayanlara göre yüzde 20 daha düşük olduğu ortaya çıktı.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre halen 55 milyonun üzerinde demanslı hasta var ve bu sayının 2030’da 75, 2050’de de 132 milyona ulaşacağı tahmin ediliyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2022 Türkiye Sağlık Araştırması Raporu’na göre ise Türkiye’de 65 yaş ve üstünde Alzheimer görülme sıklığı yüzde 5.5. Yani dünyada olduğu gibi ülkemizde de demans ile etkin mücadele şart. Peki zona aşısı bu mücadelenin yeni bir parçası olabilir mi? Araştırma ne kadar gerçekçi ve “umut” verici? Nörolog, Prof. Dr. Derya Uludüz ile konuştum.

İŞTE O ÇALIŞMANIN DETAYLARI

Araştırma Galler’de, 2013’te, 2 Eylül 1933 günü ve öncesinde doğan bireylere Zostavax ismi verilen zona aşısına ücretsiz erişimin açılmasıyla başladı. Ancak o dönem stok azdı ve 80 yaşından büyüklere aşı yapılmadı. ABD, Almanya ve Avusturya’dan araştırmacılar da bunu avantaja çevirerek, aşı olan ve olmayanları gözlemledi. 7 yıl süren gözlem sonunda aşı yaptırmayan her 8 kişiden birinde demans görülürken, aşı olanlarda ise bu oran yüzde 20 daha az oldu. Aşının etkilerinin kadınlarda daha güçlü olduğu gibi bir sonuca da varıldı. 2006’da yeni nesil zona aşısı ilk piyasaya sürüldüğünde, Amerika’da yürütülen benzer bir çalışma da yine aynı sonucu ortaya koymuştu.😬