TÜRKİYE’DE MÜZİSYEN OLMAK İMKANSIZ MI

Kulağımıza gelen her şarkının arkasında görünmeyen bir emek zinciri var. Ama o zincirin halkaları eşit mi? Kreşendo’nun çalıştayları sonucunda ortaya çıkan “Müzikte Eşitlik” raporu bu sorunun peşine düşüyor ve müzik endüstrisindeki uçurumu tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriyor.

Kreşendo, müziği herkes için bir ifade, ilham ve keşif alanına dönüştürmeyi amaçlayan bir müzik kurumu. 2021 yılında bu yana sektörü ve müzisyenlerini odağına alan kurum, UNESCO Uluslararası Kültürel Çeşitlilik Fonu desteğiyle yürütülen Müzikte Eşitlik projesini yürüttü. 146 müzisyenin tamamladığı çevrimiçi anket ile 48 derinlemesine görüşme ve Ankara, Diyarbakır, İstanbul, İzmir’de düzenlenen yuvarlak masa toplantılarından elde edilen bulguları ise özetledim...

Müzikle yaşamak zorlaştı

- Müzisyenlerin sadece yüzde 37’si hayatını müzikle idame ettirebiliyor.

- Yüzde 55’i ayda 15 bin TL’nin altında kazanıyor.

- Yüzde 88’i en az bir kez konser iptali yaşamış.

- Sigortalı çalışan müzisyen oranı yalnızca yüzde 12.

Kadın müzisyenler için işler daha da zor

- Kadın müzisyenlerin yüzde 98’i müzikten yeterince gelir elde edemediğini söylüyor.

- Her 10 kadından 4’ü sahnede dışlandığını, tacize uğradığını ya da sansürle karşılaştığını belirtiyor.

- Erkeklerin yüzde 44’ü sahneye çıkarken bu oran kadınlarda sadece yüzde 9.

Alternatif sahneye erişim yok denecek kadar az

- Majör festivaller ve sahneler yalnızca belli isimlere alan açıyor.

- Butik sahne azlığı, yeni seslerin dinleyiciyle buluşmasının önüne geçiyor.

- Devlet destekli etkinliklerde müzisyenlerin yüzde 83’ü hiç yer almamış.

Dijital platformlar yeni fırsatlar değil, yeni engeller sunuyor

- Türkiye küresel kayıtlı müzik gelirinden sadece yüzde 0.3 pay alabiliyor.

- Yüzde 63’ü müziğini kendi imkanlarıyla bağımsız olarak yayımlıyor.

- Algoritmaların belirlediği estetikle “deneysellik” kayboluyor.

Sigorta, sözleşme, temsil... Hepsi hayallerde

- Müzisyenlerin yüzde 67’si sözleşmelerinin çıkarlarını korumadığını düşünüyor.

- Örgütlenme yok: Müzik-Sen’in yalnızca 21 üyesi var. Türkiye’de müzisyenlik hâlâ “gerçek bir meslek” olarak tanımlanabilmiş değil. Müzik sadece ilham değil; emek, gelir ve hak meselesi. Ve bu sistemde çoğu müzisyen, sadece duygusunu değil, yaşamını da müziğe veriyor.🤨