Bilim dünyası tam gaz!

Kuantum bilgisayarlar gerçeğe daha da yaklaştı. Isı enerjisiyle ilgili yepyeni bir özellik keşfedildi. Uzaydan Dünya’ya ilk enerji aktarımı gerçekleşti. Öte yandan NASA’nın geleceğini riske sokan kesintiler gündeme geldi.

IBM’den çığır açan kuantum bilgisayar açıklaması geldi! Kuantum bilgisayarların gelişimi için en önemli eşiklerden birinin aşıldığı müjdesini IBM’in başkan yardımcısı Jay Gambetta verdi. Kuantum Operasyonlarından Sorumlu Direktör Gambetta’ya göre bilimsel sorun çözüldü. Hâlâ deneme aşamasındaki kuantum bilgisayarlar yalnızca özel olarak tasarlanmış bazı problemleri klasik bilgisayarlardan daha hızlı çözebiliyorlar. Normal bilgisayarlardaki 1/0 (açık-kapalı) devreleri yerine, atomaltı düzeyde qubit adlı, aynı anda iki değeri birden alabilen kuantum devreleri kullanılıyor.

    Ancak atomaltı ortam manyetik gürültülere karşı çok duyarlı olduğu için kuantum bilgisayarların gelişimini kısıtlayan en önemli şey hataların çok fazla oluşuydu. IBM bu sorunla başa çıkmak için ‘LDPC’ adı verilen yeni bir hata düzeltme yöntemi geliştirdi. Bu sistem hem daha az sayıda fiziksel qubit’le çalışıyor hem de önceki tekniklerden yüzde 90 daha hızlı hata giderebiliyor. IBM’in 2029’da kullanıma açacağı Starling kuantum bilgisayarı (ismi ‘Dünyalı’ gibi ‘yıldızlı’ anlamına geliyor) dünyadaki en hızlı bilgisayar olacak ve emsallerinden 20 bin kat fazla işlem yapabilecek. Kuantum bilgisayarlara uygun algoritmalara ve programlara da ihtiyaç duyulacağını belirten Gambetta, açık kaynaklı Qiskit 2.0 yazılım geliştirme kitini de IBM donanımıyla kuantum devrelerini çalıştırmak isteyenler için sunduklarını açıkladı. Biliyorsunuz, insanlığı bekleyen en büyük teknolojik adım kuantum bilgisayarlarla yapay zekânın birleşmesi. O gün geldiğinde, bütün film senaryolarına hazır olmakta fayda var.

Binlerce derecelik ısıyı hapsetmeyi başardılar

Biliminsanları aşırı sıcak ve yoğun bir plazma hali olan ’yüksek enerjili yoğunluklu plazma’ halinde ısı transferinin beklenenden çok daha karmaşık olduğunu keşfetti. Isı enerjisi, mekanik ve elektronikle ilgili her sahada, her teknolojide ortaya çıkan ve mühendislerin kontrol etmek için en çok uğraş sarf ettikleri parametrelerden biri. Termodinamik yasalarına göre bütün evrende ısıdan kaçış yok! Biliminsanları füzyon reaktörü geliştirmek amacıyla ABD’de Omega-60 lazeriyle yapılan bir deneyde, sıcaklık 100.000 dereceyi (180.000°F) aşmasına rağmen, tungsten ve plastik gibi farklı malzemeler arasında ısının neredeyse hiç geçmediğini gözlemledi. Çalışmayı yöneten fizikçi Thomas White ve ekibi, tungsten telin bu kadar yüksek sıcaklıklara ulaştığını, ancak bitişiğindeki plastiğin yalnızca 11.000 derece civarında kaldığını belirtti. “Isı adeta malzemelerin birleşim noktasında takılıp kalmıştı” diyor White. ‘Ara yüzey ısıl direnci’ adı verilen bu direnç sayesinde sıcak taraftan gelen elektronların, diğer malzemeye geçemeden geri sekip tekrar sıcak bölgeye döndüğü gözlendi. Yeni bilgiler sayesinde geleceğin enerji çözümleri hızlanabilir, tıpta gelişmeler sağlanabilir ve görülmemiş süratte hipersonik araçlar geliştirilebilir.