12 gün savaşından ben ne anladım

DÜNYA 12 gün süren İsrail-İran savaşının ateşkesle sonuçlanmasının ardından derin bir nefes aldı. Ortadoğu’da kriz şimdilik sönümlenirken geriye de dikkatle etüt edilmesi gereken önemli izler bıraktı.

İSTİHBARAT ÖNEMLİ: İran yıllardır ezeli rakibi İsrail tarafından tehdit edilirken Tahran’ın yaşadığı istihbarat zafiyeti tarihe not düşecek cinstendi. İsrail’in ‘Yükselen Aslan’ adını verdiği askeri operasyon başladığında İsrail istihbaratı Mossad’dan ajanların Tahran’ın burnunun dibine dron üssü kurduğunu gördük. İsrail dronları Tahran’ın hava savunma sistemlerine doğru harekete geçtiğinde dünya İran istihbaratının nasıl bu kadar uyuyabilmiş olduğunu konuşuyordu.

-ÖLÜMCÜL HATALAR: Mossad, Amerikan istihbaratı CIA’den de destek alırken artık dijital ayak izleri ve uydu görüntüleriyle belki de içeriden muhbirlerin de desteğiyle kimin nerede olduğunu tespit etmenin giderek kolaylaştığını gördük. İsrail bu sayede İran üst düzey komutanlara ve nükleer bilim insanlarına eş zamanlı saldırılar düzenleyerek rejimin beyin gücüne önemli darbe vurdu. Gerekirse İran dini lideri Ayetullah Hamaney’in de vurulabileceği mesajı verildi.

 ÖNCÜ SALDIRILAR: Esad rejiminden bu yana Suriye’de saldırılar düzenleyerek hava savunma sistemini etkisiz hale getiren İsrail, geçen 26 Ekim’de İran’ın S-300 hava savunma sistemleri, radar ve silah tesislerine hava saldırısı düzenlemişti. Bunlar öncü saldırılardı ve İsrail, İran’a hava saldırısının yolunu temizlemişti. 13 Haziran günü operasyon için düğmeye basıldığında İsrail, ABD’nin desteğiyle de olsa 200 savaş uçağıyla aynı anda İran’a hava akını düzenleyebilecek kabiliyette olduğunu ortaya koydu.

 - FÜZELERİN GÜCÜ: İsrail’in saldırılarıyla karizması çizilen İran ise İsrail’e fırlattığı, balistik ve hipersonik füzelerle rövanşı almayı denedi. Hürremşehr, Secil, Hayber, Fettah gibi füzeler yaklaşık 1500 km ötedeki İsrail kentlerinde ve tesislerinde şimdiye kadar görülmedik bir yıkım yarattı. Şimdi karizması çizilen taraf İsrail’di. Öte yandan saldırılar, Çin ve Rusya gibi ülkelerle askeri işbirliği içinde olan İran’ın füze teknolojisinde sağladığı ilerlemeyi ve orta ve uzun menzilli füze sahibi olmanın gücünü de gösterdi.

- SAVUNMANIN GÜCÜ: İran’ın saldırıları karşısında İsrail’in Demir Kubbe, Davud Sapanı ve Arrow 3 gibi füze savunma sistemleri fazla mesai yaparken ABD savaş gemileri ve uçaklarından yapılan desteklerle İsrail’de hasarın minimumda tutulması için zamana karşı yarış verildi. Sonuçta İran’da 500’ten fazla can kaybı olurken İsrail tarafında can kaybı 28 olarak açıklandı.