2- “YAPAY ZEKÂYA BİLE SORDUK”

İşte o sohbetimiz:

(Tıp, çok teknik bir konu olduğu için elimden geldiğince dikkatli yazıyorum.)

-Sizi kutluyorum Emrah Bey, Anadolu’dan böyle başarılar duymak beni çok etkiliyor.

-Teşekkür ederim. Tabii iki taraflı şah damarı tıkanıklığı çok çok nadir görülen bir durum. Aslında yaptığımız iş standart. Biz normalde ameliyat öncesi hastalarımızın şah damarı ultrasonlarına bakarız. Eğer çözülebilir bir problem ise aynı anda bir şah damarını açarız. Ama iki şah damarı olunca risk artıyor. Yani o damarlardaki bir plak (kireç) kırılınca beyne gider. Allah korusun felç ihtimalidir bu.

-Peki hastanız Murat Bey nasıl kabul etti bu ameliyatı?

-Aslında bizim de öğrencilikte bir ara okuduğumuz ama hiç karşılaşmadığımız bir hastalık bu. Moyamoya hastalığı zaten dünyada iki vaka olarak literatürde var. Sağlık Bakanlığı’ndan aradılar, bize önerdiler. Tabii çok araştırdık. Kendi aramızda tartıştık. Hatta yapay zekâya sorduk. O bile uzun uzun gerekçelerini anlatarak “çok riskli” cevabını verdi. Durumu hastamıza anlattık. Murat Bey, ailesiyle konuştu. Ankara’ya, İstanbul’a gidebilirdi. Ama bizim ameliyat etmemizi istedi.

-Ameliyatı yaparken kalp çalışıyor muydu?

-Biz, ilk şah damar operasyonunu kalbi hiç durdurmadan yaptık. Ama kalp akciğer makinesi hazırdı.

3- İLK AÇIK KALP AMELİYATI YİNE SAMSUN’DA 

Sohbet sırasında çok ilginç bir şey öğreniyorum.

Biz açık kalp ameliyatını ilk defa rahmetli Özal’ın ABD’deki ameliyatıyla öğrenmiştik. Yıl 1987 idi. Meşhur Dr. DeBakey’i yaşı tutanlar hatırlar. O zamanlar hep dilimizdeydi. Ama ben şimdi Emrah Bey’den öğreniyorum:

-Biliyor musunuz 1987’de rahmetli Özal, ABD’de ameliyat olmuştu ama 1982’de Samsun’da ilk açık kalp ameliyatı yapılmış.

-İnanmıyorum. Gerçekten mi?

-Evet burada bu işi ilk başlatan rahmetli Kamuran Erk Hocamızdı. Kamuran Hocamız dünyada ilk kalp naklini yapan Dr. Bernard’ın asistanlığını yapmış. Sonra Samsun’a gelmiş. 1978’de kapalı kalp ameliyatı, 1982’de de açık kalp ameliyatı yapmış. Ben bunu 19 Mayıs bayramlarında anlatıyorum.

Dr. Ereren bu bilgiyi verince kendi kendime sordum:

“İlk uçağı yaptık. Durdurdular. İlk kalp ameliyatını yaptık. Yine kendimize güvenemedik. Muhtemelen bugün Aselsan’ın yaptığı kalp akciğer makinesini de çok önceden yapacaktık. Ama yine o malum engeller...”

Sohbete dönersek;

-Aslında ben bu ameliyatın Samsun’da yapıldığını duyunca şaşırdım. İnsan İstanbul, Ankara gibi büyük şehirlerden, gelişmiş hastanelerden, hocalardan bekliyor ama...

-Elbette oralardaki hocalarımız kat kat iyilerini yapıyorlar. Ben de 10 yıl İstanbul’da çok değerli hocalarımla çalıştım. Memleketim Samsun olduğu için geldim.