Yerkürenin dönüş hızında son yıllarda gözlemlenen artış, bilim insanları tarafından yakından gözlemlenmeye devam ediyor. Paylaşılan son veriler, Dünya'nın daha hızlı dönmeye başladığını gösteriyor. Uluslararası Dünya Rotasyonu ve Referans Sistemleri Servisi (IERS) tarafından açıklanan verilere göre 9 Temmuz 2025, kayıtlara geçen en kısa günlerden biri olarak tarihe geçti. Dünya, 9 Temmuz'da normalden 1.3 milisaniye daha hızlı döndü. Bu fark, günlük yaşamda hissedilmeyecek kadar küçük olsa da hassas zaman ölçüm sistemleri ve küresel iletişim altyapıları için ciddi sonuçlar doğurabilecek bir gelişmeye işaret ediyor.
Özellikle 2020'den bu yana belirginleşen bu hızlanma eğiliminin ardında çok sayıda jeofiziksel faktör yatıyor. Ancak bilim insanlarına göre en büyük etkenlerden biri, Ay’ın Dünya’nın ekvator düzlemine olan uzaklığındaki değişimler. Şu anda Ay, Dünya’nın ekvatorundan maksimum uzaklıkta olduğu konumlardan birinde bulunuyor ve bu durum, gezegenimiz üzerindeki gelgit frenlemesini azaltarak dönme hızını artırıyor.
Ay'ın Salınımları, Dünyanın Dengesini Değiştiriyor Olabilir
Yeryüzündeki bu mikroskobik ama ölçülebilir değişim yalnızca zaman hesaplamalarını değil, aynı zamanda gezegenin fiziksel dengesini de etkiliyor olabilir. Ay’ın yaklaşık 18.6 yıllık “düğüm döngüsü” boyunca gerçekleşen sapmalar (yani kuzey ve güney yönünde ekvatora göre yaptığı açısal salınımlar), gelgitleri, hatta bazı araştırmalara göre küresel iklim desenlerini bile etkileyebiliyor. 2006’daki “büyük Ay durağanlığı” sırasında, Ay’ın salınımları hem gelgit hareketlerini hem de Pasifik üzerindeki sıcaklık desenlerini ciddi biçimde etkilemişti.Bu tür salınımlar sırasında, Ay’ın doğuş ve batış noktalarında gözle görülür değişiklikler yaşanıyor. Ay’ın adeta “ufukta sabitlendiği” ve yön değiştirmeden önce duraksadığı bu fenomen, geçmişte çeşitli kültürler tarafından da dikkatle takip edilmişti. 2024–2026 arasında yeniden yaşanmakta olan bu “büyük durağanlık” döngüsünün, gezegenin dönme hızında gözlenen değişimle aynı döneme denk gelmesi, bilim insanlarının dikkatini çekiyor.🤔