ÜRÜNLER KÜÇÜLÜP DURUYOR

Bremen Bölge Mahkemesi ne karar verir bilmiyorum. Ancak biz Türkler bu ambalaj oyunlarına, gizli zamlara hiç yabancı değiliz. Kaşardan tutun gofrete, yoğurttan tutun bisküviye kadar yıllardır aşina olduğumuz ürünler küçülüp duruyor. Bu köşede daha önce de çok yazdım. Bazı firmalar hiç çekinmeden gramaj azaltıp gizli zam yapıyor, bunu da ambalaj oyunlarıyla gizliyor.

Son yıllarda hem Tarım ve Orman Bakanlığı’nın hem de Ticaret Bakanlığı’nın gıda konusunda yaptığı düzenleme ve denetimler gayet olumlu. Taklit ve tağşiş yapan firmaların kamuoyunca bilinmesi de... Keşke ambalaj ve etiket oyunu ile tüketiciyi aldatan firmalar da ifşa edilse...

Firmalar sadece gramaj azaltmakla kalmıyor, azalttıkları gramajlar belli olmasın diye ambalajlarda çeşitli oynamalar da yapıyor. Böylece siz hiç fark etmeden ambalajın boyutuna bakıp aynı ürünü bir önceki alışverişteki fiyatından satın aldığınızı düşünüyorsunuz. Üstelik bu ürünü başka firmaların ambalajları ile de kıyaslıyorsunuz.

STANDART GETİRİLEMEZ Mİ?

Bakın, Hamburg Tüketiciyi Koruma Merkezi yasama organlarını “küçülen ambalaj içerikleri hakkında bağlayıcılığı olan düzenlemeler yapmaya” da çağırmış.

En kritik nokta bu. Ambalajlara bir standart getirilmezse tüketicinin aldatılmasını engellemek ne yazık ki mümkün değil. Düzenleyici otoriteler ve firmaların bir bölümü diyor ki, “Sattığımız ürünlerin kaç gram olduğu zaten ambalajın üzerinde yazıyor. Niye şikâyet ediliyor ki...” Milka’nın üreticisi Mondelez de aynı savunmayı yapmış: “Etiketlere gramajı yazdık, internet sitesinde ürünlerin gramajı yazıyor.” Tam bir yasal boşluktan yararlanma uyanıklığı.

Doğru, ambalajların üzerinde gramajlar zorunlu olarak yer alıyor. Ancak markette aldığınız her paketli gıda ürününün gramajını kıyaslamaya kalkın, bakalım işin içinden çıkabilecek misiniz? Neyi hangi ürünle, nasıl kıyaslayacaksınız; nasıl hesap kitap yapacaksınız... Tüketicinin işini kolaylaştıracak, aldatılmasını engelleyecek düzenlemeler yapmak daha doğru olmaz mı?

GÖRSEL AYNI GRAMAJ FARKLI

UZMANLAR, Milka’nın ambalaj ve tasarımını aynı bırakıp yeni paketteki çikolatayı yaklaşık bir milimetre incelttiğini tespit etmiş. Hamburg Tüketiciyi Koruma Merkezi’nden gıda uzmanı Armin Valet, birçok tüketicinin Milka çikolatasını yıllardır alıştığı ambalajda satın aldığını ve görsel olarak değişmeyen çikolatayı satın alırken gramajın da değişmediğini varsaydığını belirtmiş ve şöyle demiş:

“Ancak tüketiciler aldatılıyor, çünkü 90 grama indirilen birçok Milka çeşidi için müşteri ya aynı parayı ödüyor ya da onu daha yüksek fiyata satın alıyor.”

Ne kadar haklı bir eleştiri...