PUTİN-ZELENSKİ GÖRÜŞMESİ OLUR MU

- En az bunun kadar önemli bir diğer husus ise son haftalarda çokça konuşulan Vladimir Putin ile Vladimir Zelenski’nin olası görüşmesi. Vurgulamak isterim ki mevcut Kiev yönetiminin ve özellikle de Vladimir Zelenski’nin ne kadar meşru olduğu zor bir soru.

m Ancak buna rağmen Rusya görüşmenin iyi hazırlanması ve olumlu sonuçlar doğurması gerektiği anlayışıyla, onunla görüşmeyi hiçbir zaman reddetmedi, aksi takdirde eksiye oynama riskiyle karşı karşıya kalır. Bu, birkaç gün önce bizzat Vladimir Putin tarafından bir kez daha teyit edildi. Peki bu ne anlama geliyor? Zirvenin, parametreleri ancak müzakerecilerin hummalı çalışmalarının sonucu olabilecek gerçek ve uzun vadeli bir çözümle taçlandırılması gerektiği anlamına geliyor. Uluslararası ilişkilerde her zaman olan da budur.”

‘HÜZÜNLE AYRILIYORUM’

Aleksey Yerhov, Türkiye’de 6 yıl İstanbul Başkonsolosu, 8 yıl Ankara Rusya Büyükelçisi olarak görev yaptı. Neredeyse 14 yıllık süreci “Hayatının bu dönemini kesinlikle son derece ilgi çekici ve aynı zamanda çok ama çok zor” ifadesiyle tanımlayan Büyükelçi, “Neler olmadı ki...” diyerek pandemiden depreme yaşanan tarihi anlara ve işbirliklerine dikkati çekti:

“Özellikle önemli bir noktaya değinmek istiyorum. Türk toplumunun kelimenin tam anlamıyla en tepeden en alta kadar, selefim Büyükelçi Andrey Karlov’un trajik ölümü karşısında hissettiği acı, beni derinden sarstı. Türkiye’ye geldiğimde, Türk muhataplarımın samimi bir başsağlığı dile getirmediği, merhumun ailesine yardım etme arzusunu dile getirmediği tek bir konuşma, tek bir toplantı dahi olmadı. İnsani açıdan çok dokunaklıydı, bir şekilde teskin etti.

- Benim için bir başka önemli anı daha. 2017’de Ankara’ya Büyükelçi olarak geldikten sonra hemen güneye, Akkuyu Nükleer Güç Santralı’nın inşaat sahasına gittim. O zamanlar fiilen oldukça ıssız bir yerdi, birkaç binanın olduğu bir bölgeydi. Şimdi her şey nasıl da değişti! Şu anda orada dört güç ünitesinin görkemli inşaatı devam ediyor ve ilk reaktörün fiziksel devreye alma anına doğru kararlılıkla ilerleniyor. Bu, pandemiye, depreme ve yaptırımlara rağmen böyle. Bu, halklarımızın, inşaatçılarımızın, hükümetlerimizin ve başkanlarımızın tartışmasız bir başarısıdır. Nükleer alandaki Rus-Türk işbirliğinin parlak bir geleceği olduğuna ve kesinlikle ikili ilişkilerin en önemli bileşeni olmaya devam edeceğine inanıyorum.

- Dolayısıyla genel itibarıyla bu harika ülkede yaptığım çalışmalardan memnunum ve buradan sadece 14 yılımı değil, kalbimin bir parçasını da bırakarak hüzünle ayrılıyorum. Görüşmek üzere Türkiye!”

ZENGEZUR KORİDORU’NUN BÖLGEYE ETKİSİ

'Dünyanın gözü Zengezur Koridoru’nda. Bölgeye getireceği olası etkiler gündemde. Büyükelçi Yerhov Zengezur Koridoru’nu Moskova açısından değerlendirdi. “Ciddi ve ilgi uyandırıcı bazı soruların cevaplarını tarih verecek” dedikten sonra şu açıklamalarda bulundu:

“Güney Kafkasya’da, hem Rusya hem de Türkiye’nin önemli ve dinamik bir rol oynamaya devam ettiği bir hayli zor ve çelişkili süreçler yaşanıyor. Moskova ve Ankara, bu bölgede bir istikrar ve refah alanının oluşturulmasına eşit derecede ilgi duyuyor ve burada güvenliğin sağlanmasına ve karşılıklı yarar sağlayan işbirliğinin kurulmasına katkıda bulunan tüm çabaları destekliyor.

Bunun temeli Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki Barış Anlaşması’na istinaden Ermenistan-Azerbaycan normalleşmesi olmalıdır. (Hatırlatayım, bu süreç, Rusya’nın desteği ve merkezi rolüyle 9 Kasım 2020 tarihli Üçlü Ateşkes Bildirisi’nin kabul edilmesiyle başlamıştır). Anlaşma henüz imzalanmamış olup şimdilik sadece paraflanmıştır.

- Güney Kafkasya’daki sorunların çözümü için önemli bir koşul, ‘bölgesel sahiplik’ (‘regional ownership’) olarak adlandırılan şeydir; yani karar alma ve onları uygulama süreçlerinin en başta bölge ülkeleri tarafından, yakın komşuları Rusya, Türkiye ve İran’ın desteğiyle yürütülmesidir. Bölge dışı aktörlerin katılımı yeni ayrım hatları oluşturmamalıdır.

- Bu aynı zamanda ulaşım hatları önündeki engellerin kaldırılması gibi önemli bir konuyu da kapsıyor. Syunik bölgesinden geçen sözde ‘Donald Trump Yolu’ da dahil olmak üzere bu konuda birçok konuşma ve hatta söylenti mevcut.

- Bu noktada belirtmeliyim ki şu anda tartışılan senaryolar ve projeler hakkında henüz pek fazla ayrıntı bilmiyoruz. Kim, ne, nasıl ve ne zaman soruları gibi burada belirsiz olan çok fazla şey var, çok fazla soru işareti var. Ermenistan’ın Avrasya Ekonomik Birliği’nin ortak gümrük bölgesine üyeliğinin, bu ülke toprakları üzerinden transit kargo taşımacılığı açısından da olmak üzere tüm bunları nasıl etkileyebileceğini anlamak da önem arz ediyor.”