PSİKİYATRİ İLACI LİTYUMUN YENİ ROLÜ

Psikiyatri dünyasının eski ilaçlarından biri olan lityum, bipolar bozukluk tedavisinde onlarca yıldır kullanılıyor. İlginç biçimde, düşük doz lityum kullananlarda Alzheimer’a dönüşümün daha az olduğu gösterildi.

Danimarka’da 5 bin bipolar hastayla yapılan bir çalışmada, lityum kullananlarda demans riskinin belirgin şekilde daha düşük olduğu gösterildi. Dahası, 73 bin demans hastası ile 730 bin kişilik kontrol grubunun karşılaştırıldığı başka bir araştırmada, içme suyunda yüksek lityum seviyelerine maruz kalanlarda Alzheimer riskinin daha düşük olduğu saptandı. Bu veriler, lityumun olası koruyucu etkisine işaret ediyor. Son dönemde Harvard Tıp Fakültesinde Prof. Yankner ve ekibinin Nature dergisinde yayımlanan çalışması bütün dünyada büyük yankı uyandırdı. Fareler üzerinde yapılan çalışma Alzheimer hastalığında lithium eksikliğinin rolü olduğunu ve düşük doz lityum orotat tedavisinin hafıza kaybını ve Alzheimer’daki patolojik değişiklikleri önlediğini gösterdi. Bu çalışma fareler üzerinde olsa da lityumun tuz formunun düşük dozda Alzheimer’ı tedavi edebileceği umudunu doğurdu ve insan çalışmaları hızlandı. Kimi nörologlar lityumun muhtemel toksik etkilerinden dolayı rutin kullanımına karşı, kimileri ise ALS hastalığında beklenen etkiyi vermeyen lityuma karşı temkinli yaklaşıyor. Cevabını önümüzdeki yıllarda randomize çalışmalardan alacağız. Ama Alzheimer tedavisinde sonuca hiç bu kadar yakın olmamıştık.