65 YAŞ ŞARTI
Örneğin, Mayıs 2008-2035 arasında sigortalı olan bir erkek, 7200 prim gün ödeyip, 60 yaşında emekliliğe hak kazanacak. Aynı dönemde işe başlayan kadın çalışan ise 7200 prim günü ödediğinde 58 yaşında emekli olacak. 2048’den sonra işe başlayan kadın ve erkek çalışanlar, SGK’ya 7200 prim gün ödediklerinde 65 yaşında emekli olabilecekler.
Benzer şekilde 2008 sonrası sigortalı olan Bağkur’lular 9000 prim günü ödediklerinde erkekler 60, kadınlar 58 yaşında emekliliğe hak kazanacak. 2048’den sonra ise Bağkur’lular 9000 prim gün ödeyip, kadın, erkek 65 yaşında emekli olabilecek.
DÜNYADA DURUM NE?
Özetle, mevcut sosyal güvenlik sistemine göre emeklilik yaşı zaten 65’e çekilmiş durumda. Bugün sigortalı olarak işe başlayan biri erkekse 60, kadınsa 58 yaşında emekli olabilecek.
Peki dünyada durum ne? Emeklilik yaşının en yüksek olduğu ülkelerden Libya’da 70; İtalya. Avustralya, Hollanda, ve Yunanistan’da 67 yaşında erkek ve kadınlar emekli olabiliyorlar. Mesela ABD, Portekiz, Almanya, İngiltere’de emeklilik yaşı 66’larda. Emeklilik yaşının düşük olduğu ülkeler ise Kırgızistan’da 63 (kadınlarda 58), Kolombiya’da 62 (kadınlarda 57), Endonezya’da 58, Sri Lanka’da 55.
Bu açıdan bakarsak Türkiye’de emeklilik yaşı, hemen hemen başta Avrupa olmak üzere dünya geneliyle aynı seviyelerde. Şunu da belirtmekte fayda var; tek başına emeklilik yaşı bir şey ifade etmiyor. Yaşam sürelerine de bakmak lazım. TÜİK, yeni hayat tablolarını açıkladı. Buna göre Türkiye geneli için beklenen yaşam süresi 78.1 yıl. Mesela, 2021-2023 yılında bu süre 77 yıldı. Bugün çalışma çağının başlangıcında olan 15 yaşındaki birinin ortalama yaşam süresi 64.3 yıl. Bunu niye belirttim? Sosyal güvenlik sistemlerinde yaşam süresi önemli ve reformlar buna göre yapılıyor, ihtiyaca göre de yenileniyor.
Peki, emeklilik yaşı değişecek mi? Nihat Zeybekçi’nin açıklamasına dikkat edilecek olursa, bugünden yarına böyle bir çalışma yok. Yani, emeklilik yaşı konusu bugünün gündemi değil. Sorun nerede? Sorun, sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğinde. Geçen hafta da yazdım, sosyal güvenlikte sürdürülebilirlik her geçen yıl bozuluyor. Gelinen son noktada 1.61 çalışan 1 emekliye bakıyor ve bu oran, tarihin en düşük oranı.