Diriltilenler kulübü

Sosyal medyada gezinirken karşıma siyah beyaz bir video çıktı. Einstein, bir arabanın direksiyonunda, kameraya gülümsüyor, havalı motorcu gözlüklerini takıyor, gazı kökleyip ufka doğru kayboluyordu.

Bir süre gerçek mi, kurgu mu anlamadım. Meğer yapay zekâ ürünüymüş.

Bu örnek artık sıradanlaştı. Çünkü OpenAI’nin yeni video üretme aracı Sora 2, ölüleri yeniden konuşturuyor. Üstelik istediğin gibi...

Malcolm X, Martin Luther King, Bob Ross (meşhur ressam), Whitney Houston... Hepsi yeniden “yaşıyor” ama bu kez karikatürleşmiş halleriyle...

King, “I have a dream” (Bir hayalim var) konuşmasında maymun sesleri çıkarıyor.

Helikopterle düşen Kobe Bryant helikopterle uçuyor; Robin Williams TikTok şakaları yapıyor, Fred Astaire Eminem’le rap yazıyor. John F. Kennedy, geçenlerde suikasta kurban giden Trump destekçisi sağcı influencer Charlie Kirk’ün öldürülmesi hakkında espri yapıyor.

Michael Jackson, Elvis Presley ve Amy Winehouse’un ‘yapay’ videoları sosyal medya platformlarını dolduruyor. Birçok izleyici, videoların gerçek mi yoksa sahte mi olduğunu ayırt edemiyor.

Kimi güldürüyor, kimi ağlatıyor.

Ama asıl mesele mizah değil. Ölülere kimin hükmedeceği...

ChatGTP, “tarihi figürler” için izin alma şartı aramıyor. Yani bugün biri Atatürk’ü, Gandhi’yi, Churchill’i veya Einstein’ı istedikleri gibi konuşturabiliyor.

Ancak sonuç felaket.

Sosyal medyada Atatürk’ü borsa brokerı, Peaky Blinders bıçkını, emekli Muhsin Bey, cephedeki Alman subayı gibi gösteren, oynatan, konuşturan onlarca video var.

Yakında diş macunu reklamında oynayan Mustafa Kemal, havayolu tanıtımında Sabiha Gökçen, “şampuanın kimyasıyla oynama” sloganıyla Einstein’ı görebiliriz.

Korkutucu kısmı da bu... Yapay zekâ artık ölüleri sadece taklit etmiyor, pazarlıyor.

Uzmanlar buna “sentetik diriliş” diyor.

Bir zamanlar anıt heykellerle yaşatılan tarih, şimdi kısa video içeriklerle sömürülüyor.

Üstelik ölen kişilerin ailelerinin çoğu buna karşı hiçbir yasal korumaya sahip değil. “Hakaret” yasası ölünün ardından işlemiyor.

Halbuki Atatürk tarihe ait ve mirası doğruluk, onur ve yasal yönetimi hak ediyor.

Malcolm X’in kızı “Babamın mirası bu rezaleti hak etmiyor” derken, aktör Robin Williams’ın kızı “Babamın yüzünü TikTok kuklasına çevirdiler” diyor.

Ama üreticiler umursamıyor. Çünkü “ölü içerik” çok izleniyor, çok tıklanıyor.

Bir taraf 30 dolara ölüleri cennete gönderiyor, diğer taraf bedava “ölü influencer” üretiyor.

Yapay zekâ, ölümden bile kâr etmeyi başarıyor.''- Güney Öztürk🤨