KÜÇÜK BİR MİNERALLE BÜYÜK ETKİ: ÇİNKO

Çinko, bağışıklık hücrelerinin çoğalmasında ve savunma mekanizmasında önemli rol oynar. Çinko eksikliği, özellikle iştah kaybı yaşayan veya tek tip beslenen çocuklarda enfeksiyonlara yatkınlık oluşturabilir. Yine de çinko takviyesinin “her çocukta” mucize ortaya koyacağını düşünmek abest olur. Unutmamalıyız ki dünya çapında yapılan sistematik derlemeler, çinko takviyesinin sadece çinko eksikliği olan çocuklarda anlamlı fayda gösterdiğini ortaya koyuyor. Sağlıklı, dengeli beslenen bir çocukta ise rutin çinko desteği önerilmiyor. Klinik öneri; et, yumurta, balık ve tam tahıllı gıdalarla yeterli ve dengeli beslenen çocuklarda ek takviye gerekmez. Uzun süren iştahsızlık, tırnak kırılması veya sık enfeksiyon geçirme gibi bulgular varsa hekimle birlikte çinko düzeyi ölçülmelidir.

YENİ NESİL ‘DOĞAL KALKAN’:BETA-GLUKAN

Son yıllarda “bağışıklık güçlendirici” olarak en çok konuşulan takviyelerden biri beta-glukan. Yulaf, arpa ve bazı mantarlardan elde edilen bu doğal polisakkaritler, vücudun savunma hücrelerini “uyanık” tutma özelliğiyle tanınıyor. Avrupa’da yapılan küçük ölçekli klinik çalışmalarda, beta-glukan verilen okul öncesi çocuklarda kış aylarında hastalık günlerinin azaldığı bildiriliyor. Ancak son çalışmalarda bu etkinin limitli olduğunu düşündüren veriler de mevcut. Bilimsel veriler henüz yeterli olmadığı için; daha geniş ve uzun süreli çalışmalara ihtiyaç olduğu bir gerçek. Klinik öneri; bağışıklık desteği arayan aileler için beta-glukan güvenli bir seçenek olabilir ancak ilaç değil, bir destek ürünüdür. Kullanım dozu ve süresi konusunda her takviye gibi mutlaka çocuk doktoruna danışılmalıdır.

C VİTAMİNİ, E VİTAMİNİ VE DİĞER ANTİOKSİDANLAR

Soğuk algınlığı denince akla ilk gelen, belki de en popüler vitamin; C vitamini. Halk arasında yerleşmiş kanının aksine son araştırmalar, sağlıklı çocuklarda yüksek doz C vitamini kullanımının hastalık sıklığını anlamlı derecede azaltmadığını gösteriyor (yani ezbere her grip döneminde C vitamini takviyesi almak sanıldığı gibi faydalı olmayabilir.) Ancak yetersiz beslenen veya yoğun stres altındaki çocuklarda, C vitamini desteği iyileşme dönemini hızlandıracaktır. E vitamini, hücre zarlarını koruyan bir antioksidandır fakat çocuk yaş grubunda etkinliği sınırlı aynı zamanda uygulama dozu açısından veriler yetersiz kalmıştır. Aynı şekilde, “bitkisel bağışıklık takviyesi” olarak sunulan birçok ürünün (örneğin ekinezya, propolis, moringa) çocuklarda güvenilirliği ve etkinliği konusunda bilimsel veri çok az ve mevcut veriler ise fayda konusunda çelişkilidir. Klinik öneri; renkli sebze ve meyveler, taze sıkılmış meyve suyu, yeşil yapraklı sebzeler çocuklar için en güvenli “doğal antioksidan” kaynaklarıdır. Unutmamalıyız ki her zaman meyve suları yerine meyve yemeye öncelik vermeliyiz.