Aptallığın altın çağı

BİR şeyleri hatırlamaya çalıştığınızda aklınızı yoklamak yerine hemen elinizi telefona mı götürüyorsunuz?

İyi haber, yalnız değilsiniz.

Kötü haber, hepimiz aptallaşıyoruz.

Birkaç gün önce The Guardian Weekly’de “Aptallığın altın çağına hoş geldiniz” başlıklı geniş bir araştırma yayımlandı.

Buna göre farklı bilimsel çalışmalar gösteriyor ki yapay zekâ ve teknoloji kullanımı arttıkça ortalama zekâ düşüyor.

Çok şaşırtıcı değil ama biraz ürkütücü.

Tıpkı telefon örneğinde olduğu gibi beyin, kestirmeden sonuca gitmeyi seviyor ve teknoloji beynin daha az çabayla sonuca varmasını sağlıyor. Ama bu hayati bir şeye engel oluyor: Öğrenmeye!

Haberde bahsedilen bilimsel çalışmalara bakınca ortaya şöyle bir tablo çıkıyor:

Dünya çapında ortalama IQ düşüyor.

‘Beyin çürümesi’ olarak tanımlanan düşünce tembelliği alıp yürümüş.

Eğitimde teknoloji kullanımı arttıkça öğrenme düzeyi başarısızlığa uğruyor.

Burada temel sebebin insanlığın yüzyıllardır elde ettiği öğrenme şeklini hızlıca terk etmesi gösteriliyor.

Bugün eğitimde de iş hayatında da temel hedef ‘doğru bilgiye’ kestirmeden en hızlı biçimde ulaşmak.

Oysa beynimiz bir şeyi öğrenirken geçmişten gelen analog sisteme, yani okumaya, konsantre olmaya ve düşünmeye programlı.

Ancak modern teknoloji bu üç unsura da düşman. Bunun aksine iki temel prensip üzerine kurulu: Hız ve tüketim.

Bu yüzden birçok insan fatura yatırmak için telefonunu açtığında kendini sosyal medyada yemek tarifi izlerken buluyor.

İdeal dünyada akıllı teknoloji ve akıllı insan birlikteliğinin çözümsüz gibi görünen birçok meseleyi sonlandırması hayal ediliyor.

Ama bugünkü en büyük tehlikenin insanın aklını henüz yeterince akıllı olmayan bir yapay zekâya devretmesi olduğu düşünülüyor.

Özetle, ‘aptallığın altın çağında’ bilgiye ulaşmak hiç olmadığı kadar kolay ama öğrenmek her zamankinden daha zor.