Von der Leyen’in duyurduğu plan AB’nin Çin’e alternatifler yaratmak için nihayet harekete geçtiğini gösteriyor. Bu plan başarılı olur mu zaman içinde göreceğiz elbette. Ancak şunu hatırlatmamda fayda var. ABD, AB veya diğer ülkelerin Çin’in neredeyse yüzde 90’a varan nadir element hakimiyetini kısa vadede sona erdirmesi çok zor. Çünkü bu elementleri bulmanın yanı sıra bu elementleri işleyip nihai ürün haline getirecek tesisleri de devreye sokmak zorundalar. Bu teknolojinin de Çin’in elinde olduğunu sanırım hatırlatmak gerekir.

Ülkelerin daha ucuza üretmek için tüm teknolojisini emanet ettiği Çin şimdi dünyaya pahalıya patlıyor bu gidişle daha da patlayacak...

ÇİN’İN KONTROLÜNDEKİ 10 ELEMENT NEDİR VE NE İŞE YARIYOR?

1- Neodim (Nd):  Neodim mıknatısları, elektrikli araç motorları, rüzgâr türbinleri, sabit disklerde kullanılıyor. En güçlü kalıcı mıknatıs malzemesi. Tesla gibi otomobil üreticileri için vazgeçilmez durumda.

2- Disprozyum (Dy): Yüksek ısıya dayanıklı mıknatıslar, askeri radarlar, uçak motorlarında kullanılıyor. Mıknatısların yüksek sıcaklıkta manyetik gücünü korumasını sağlıyor. ABD ordusunun F-35 jetlerinde ve denizaltı tahrik sistemlerinde kullanılıyor.

3- Terbiyum (Tb): Enerji verimli LED ekranlar, sensörler, mıknatıs katkısı kullanım alanları. Çin bu elementin ihracatını 2025’te özel lisansa bağladı.

4- Samaryum (Sm): Samaryum-kobalt (SmCo) mıknatısları, füze rehberleme sistemlerinde kullanılıyor. Çin’in nisan 2025’te ilk kısıtladığı yedi elementten biri.

5- Gadolinyum (Gd): MR cihazları, nükleer reaktör kontrol çubukları için kritik önemde. Kısıtlamalar Çin’in tıbbi ve nükleer teknolojiye yönelik stratejik hamlesi olarak görülüyor.

6- Lutyum (Lu): Tıbbi PET tarayıcı dedektörleri, fiber optikte kullanılıyor. Çok nadir ve rafine edilmesi zor, bu yüzden Çin için stratejik koz.

7- İtriyum (Y): Süper alaşımlar, lazer sistemleri, gece görüş cihazları için önemli. ABD ordusunun gece görüş optikleri ve füze hedefleme sistemlerinde kilit rolde

8- Skandiyum (Sc): Uzay ve havacılık alaşımlarında etkin. ABD ve AB uçak endüstrileri için önemli, Çin üretimin %60’ını kontrol ediyor.