30 Ekim 1920, Kars’ın düşman işgalinden kurtuluşunun 105’ inci yıldönümü. Ancak 30 Ekim 1920 sadece Kars’ ın kurtuluş günü değil; aynı zamanda, Anadolu’ nun doğusunda Cumhuriyet düşüncesinin ilk adımlarının atıldığı tarih… Kazım Karabekir Paşa komutasındaki Doğu Cephesi Ordusu’ nun mücadelesiyle elde edilen bu zafer neticesinde, 1921’de imzalanan Kars Antlaşması ile Türkiye’nin doğu sınırları belirlenmiş ve Cumhuriyet’ in temelleri güçlendirilmiş bulunuyor.

Mustafa Kemal Atatürk, Kars’ ı “Cumhuriyet’ in Doğu’daki kalesi” olarak görüyor ve bölgenin eğitimle, kültürle ve üretimle kalkınmasını hedefliyordu. O dönemde kurulan okullar, tarım deneme istasyonları, halk evleri ve kültürel birlikler; bu vizyonun en somut göstergeleri olarak öne çıkıyor. Kars, hedeflendiği gibi, sadece bir sınır şehri olmakla kalmadı; Cumhuriyet’ in çok kültürlü, üretken ve aydınlık geleceğinin de simgesi oldu.

Kars Ardahan Iğdır Eğitim ve Kalkınma Vakfı (KAI Vakfı), Kars’ ın kurtuluşunun 105. yıldönümünü “Cumhuriyet’in Doğusunda Yükselen Işık” temasıyla kutluyor.

Urartular’ dan Osmanlı’ ya, Ruslar’ dan Cumhuriyet’ e uzanan tarihsel yolculuğu boyunca Kars, Ardahan ve Iğdır; farklı dillerin, dinlerin, melodilerin ve tatların buluştuğu bir medeniyetler kavşağı olarak öne çıkmış bulunuyor. Bu çok seslilik, Cumhuriyet’ in “farklılık içinde birlik” anlayışının doğal bir yansıması. KAI Vakfı, bölgenin bu benzersiz kültürel mirasını korumayı, tanıtmayı ve gelecek kuşaklara aktarmayı en temel sorumluluklarından biri olarak görüyor. Bu yılki etkinlik, Kars’ın tarihsel kimliğini çağdaş Cumhuriyet değerleriyle bir araya getiren özel bir buluşma niteliği taşıyor.

Etkinlikte, “Yaşayan İnsan Hazinesi” unvanına sahip halk ozanı Âşık Maksut Feryadî, Kars’ ın türkülerini ve halk hikâyelerini seslendirecek. Feryadî, sazıyla Doğu Anadolu’ nun sevgisini, acısını, direncini ve umudunu dile getirerek adeta bir sözlü tarih anlatımı sunacak.

Bu özel günde, ayrıca; Vedat Akçayöz’ ün ödüllü belgeseli, Kars’ ta bir dönem yaşamış barışçıl Rus topluluğu Molokanlar’ ın hikâyesini izleyiciyle buluşturacak. “Kars’ın Solan Rengi-Molokanlar” adlı film; barışa, vicdana ve birlikte yaşama kültürüne dair evrensel bir mesaj taşıyor.

30 Ekim 2025 tarihinde Beşiktaş Süleyman Seba Kültür ve Sanat Merkezi’ nde gerçekleştirilecek olan etkinlik, 19:30’ da bir Kokteyl ile başlayacak ve sırasıyla;

20:00: Açılış Konuşması – Vakıf Başkanı Abdullah Akbulak

20:15: Âşık Maksut Feryadî

20:40: Belgesel Gösterimi – “Kars'ın Solan Renkleri Molokanlar”

21:10: Metin Güngör ile Müzik Dinletisi

21:40: Kafkas Dans Gösterisi

ile devam edecek.                         

Etkinlikte tarih, sanat ve kültür bir araya gelirken; Atatürk’ün “Doğu’da yükselen Cumhuriyet ışığı” vizyonu yeniden hayat bulacak.

Ve KAI Vakfı’ nın mesajı: “Kars’ ın kurtuluşu, Cumhuriyet’ in kuruluş felsefesinin bir yansımasıdır. Doğu’ nun aydınlık yüzü olarak Kars, Atatürk’ ün ‘muasır medeniyet’ idealinin ilk uygulandığı topraklardan biridir. Geçmişin ışığını geleceğe taşıyor; Cumhuriyet değerlerine olan bağlılığımızı bir kez daha vurguluyoruz.”

"Gazi Mustafa Kemal Atatürk' ün izinde, Cumhuriyetimiz’ i sonsuza dek yaşatacağız. 29 Ekim "CUMHURİYET BAYRAMIMIZ KUTLU OLSUN!”