DEHB (Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu) değerlendirme ve izlem adımları neler?

7 madde ile yanıtlayabilirim. 1-Klinik görüşme ve gelişimsel öykü + ebeveyn/öğretmen ölçekleri (örn. Conners, SNAP-IV). 2-Nesnel dikkat ölçümü: MOXO d‑CPT (dikkat, zamanlama, dürtüsellik, hiperaktivite indeksleri); gerektiğinde CPT‑3/IVA‑2 gibi testler. 3- Eş tanılar: Anksiyete/depresyon taramaları; öğrenme güçlüğü ve yürütücü işlevler için nöropsikolojik profil. 4-Beden tarafı: Uyku, beslenme, tiroid-glukoz regülasyonu, bağırsak-beyin ekseni açısından gerekli konsültasyonlar. 5- Müdahale: Psikoeğitim + davranışsal plan + okul iş birliği; gereğinde psikiyatrik ilaç düzenlemesi. 6-Bilişsel egzersiz: ATTENTIONER protokolü ile dikkat kontrolü, seçici dikkat ve çalışma belleği eğitimi. 7-İzlem: MOXO ve işlevsel göstergelerle tedavi yanıtının tekrar ölçümü.

Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) değerlendirme ve destek süreçleri nasıl oluyor?

Değerlendirmede uluslararası geçerli araçlardan yararlanılıyor. ADOS‑2 (gözlem temelli), ADI‑R (ebeveyn görüşmesi), CARS‑2 ve SRS‑2 (şiddet/sosyal yanıt), uyumsal işlevsellik için Vineland‑3. Bilişsel profil için WISC‑V vb. ölçekler uygulanabilir. Müdahalede bireyselleştirilmiş yapılandırılmış programlar (ör. TEACCH ilkeleri, ABA temelli yaklaşımlar) ile sosyal beceri eğitimlerini kombine edilebilir. Yaşa ve ihtiyaca göre PEERS (ergen–yetişkin sosyal beceri programı) ve SOBECE (Sosyal Beceri Eğitimi) protokolleri uygulanabilir. Aile eğitimi ve okul iş birliği zorunlu bileşenlerdir.

Anksiyete ve depresyonda hangi terapi yaklaşımları gerekiyor?

Birincil eksende BDT (Bilişsel Davranışçı Terapi); uygun olgularda maruz bırakma–tepki önleme (ERP), farkındalık temelli yaklaşımlar ve şema odaklı müdahaleler. Kök çatışmaların ve aktarımın çalışılması gereken tablolar için psikodinamik/psikanalitik yönelimli terapi eklenebilir. Travma eş tanısı varsa EMDR protokolleriyle stabilize–işleme aşamaları yapılandırılır. Gerektiğinde psikiyatri ilaç tedavisiyle kombine edilir.