Yapay zekâ not tutuyor🤫

Pandemiden bu yana Amerikan sınıfları, sessiz ama büyük bir devrim yaşadı. Her çocuğun önünde bir ekran var artık. New York Times’ın 350 öğretmenle yaptığı ulusal ankete göre, ABD’de okulların neredeyse tamamı, tam %99’u, öğrencilere ders sırasında kullanılmak üzere bilgisayar veya tablet sağlıyor. 

Öğretmenlerin yüzde 80’i artık her öğrencinin kendisine ait bir cihazı olduğunu söylüyor. Yani çocuklar derse girerken sıradan bir bilgisayarı paylaşmıyor; her birinin bir tablet veya dizüstü bilgisayarı var. Oysa pandemi öncesinde bu durum oldukça istisnaiydi. 2019’da öğretmenlerin sadece üçte biri “her öğrencinin kendi cihazı var” diyordu. 

Bu dönüşümün en çarpıcı yanı anaokulunun dahil olması... 

ABD’de anaokulu öğretmenlerinin %81’i, öğrencilerin daha okuma-yazmayı bile sökmeden bir cihaza sahip olduğunu belirtiyor. Miniklerin kulaklarında kulaklık, parmaklarında dokunmatik ekran... 

Standartlaştırılmış testler artık dijital olduğu için, beş yaşındaki çocuk bile tabletten sınav çözmeye başlıyor. 

Bir ilkokul öğretmeni, Detroit’teki sınıfında yaşanan sahneyi şöyle anlatıyor: “Birinci sınıflar okuyamadığı için yapay zekâ okuyor, çocuklar kulaklıkla dinleyerek çözüyor.” 

Teksas’ta mesela dört-beş yaş grubu minikler, anaokulunda iPad’lerinden Minecraft oynuyor. Bazı öğretmenler bu yüzden “ekransız sınıf” direnişi başlatmış durumda. “Bu yaş ekrana değil, oyuna ihtiyaç duyuyor” diyorlar ama onlar artık sistemin kenarında küçük adacıklar gibi... 

Zira Minecraft dediğiniz oyun küp temelli... Küp temelli oyunlar dünyada yön bulmayı, yapı kurmayı, planlamayı, matematiksel ve mühendisliksel düşünceyi destekliyor. 

“Gece olunca canavar çıkıyor, ışık yakmalıyım.” 

“Bunu kırarsam şu olur.” 

Bu yaş için çok değerli (neden-sonuç) bir bilişsel beceri. Algoritmik düşünmenin temeli... 

Ortaokul ve liseye geçince, ekran adeta hayatın kendisi oluyor. Öğretmenlerin %40’ı, öğrencilerinin günde 3 saatten fazla online kaldığını söylüyor. Matematik uygulamaları yapay zekâya göre zorlaşıp kolaylaşıyor, fen derslerinde simülasyonlar dönüyor, tarih derslerinde 

Google Docs üzerinden anlık yazı denemeleri yapılıyor. 

Özetle Amerika ekran bolluğu yüzünden pedagojiyi tartışıyor... 

Çin 293 milyon öğrenciyi aynı dijital omurgaya bağlamış durumda... 

Finlandiya’da pedagojinin üstüne inşa edilen teknolojiyi uyguluyor.  

Hepsi başka bir model. 

Peki Türkiye nerede? 

Biz hâlâ en temel noktadayız: “Bağlantı çekiyor mu?” 

TÜİK’e göre öğrencilerin %30’unun evinde bilgisayar yok. MEB’in kendi verilerine göre okulların yalnızca %39’unda güçlü Wi-Fi altyapısı var. Geri kalanında 30 cihaz aynı anda bağlanınca internet çöküyor. 

İstanbul ile Doğu Anadolu arasında internet hızında 10 kata varan fark var. Öğretmenlerin neredeyse yarısı “teknoloji kullanımında kendimi yeterli hissetmiyorum” diyor. 

Dijital içerik üretimi sistematik değil. Öğretmen kendi imkânıyla Canva’da, YouTube’da, WhatsApp gruplarında çözümler üretiyor. Türkiye’nin “Ulusal Dijital Eğitim” platformu (EBA) kullanımı bile pandemi sonrası %70 düştü. 

Dünyada ChatGPT artık sınıfa giriyor, yapay zekâ destekli asistanlar öğrencilere bire bir özel ders veriyor.   

Bizim çocuklar ne yapıyor? 

- EBA’nın açılmasını bekliyor. 

- Tablet kuyruğunda bekliyor. 

- Okulda internet çekmediği için dersi erteleniyor. 

- Öğretmen kendi cebinden aldığı modemle derse bağlanmayı deniyor. 

Ve en acısı şu... 

Türkiye’de eğitimde teknolojide hâlâ “akıllı tahta” konuşuluyor. 

Sonuç çok acı...  

Türkiye’de 15-34 yaş grubundaki gençlerin, yani bir ülkenin bel kemiğini oluşturan iş gücünden bahsediyoruz, 6.7 milyonu boşta geziyor.  

Ne eğitimdeler ne istihdamda...  

İdealleri bile kalmamış, sadece iş arıyorlar.  

Her 3 gençten 1’i...  

Devlet dijital altyapısını yenilemezse, çocuklarımıza okullarda altyapı ve fırsat eşitliği sağlamazsa, onları 20 yıl sonrasına değil, 20 yıl geriye mahkum edecek. 

Dünya yapay zekâyla sınıfı yeniden kuruyor, Türkiye ise daha start verilmeden yarışı kaybediyor.