Vivaldi’nin kuşları yüzde 15 azalmış

KLASİK müzik dinleyicileri arasında Vivaldi’nin Dört Mevsim’ini dinlemeyen yoktur. Pek çok kişi klasik müzikle ilgili yapılan soruşturmada hemen bu bestenin adını verirler. En popüler eserlerden biri.

Ben de Andante’de yayımlanan Hale Tetik’in “Vivaldi’nin Dört Mevsim’i 300 Yaşında” yazısından bir bölümü köşeme aldım:

“Antonio Vivaldi’nin (1678-1741) ölümsüz eseri Dört Mevsim’in 300. yaşı dünyanın dört bir yanında konser ve etkinliklerle kutlanıyor. Dört Mevsim aradan geçen 300 yılda sayısız sanatçı tarafından konserlerde çalınıp kayıt altına alınırken akademik alanda birçok çalışmanın da konusu olmaya devam ediyor. Antonio Vivaldi’nin 1725 tarihli ‘Il Cimento dell’Armonia e dell’Inventione’ (Uyum ve Buluş Arasındaki Mücadele) başlıklı 12 konçertoluk koleksiyonunun ilk dört eserini kapsayan Dört Mevsim, kendi döneminin belki de en programlı enstrümantal yapıtı.

Vivaldi tarafından yazıldığı tahmin edilen sonelere dayanan eserde, sonelerde geçen her ifadenin karşılığı Vivaldi tarafından nota üzerinde gösterilir.

YENİDEN DÖRT MEVSİM

Birçok sanatçı Dört Mevsim’i çağımızda yeniden ele aldı. Örneklendirmek gerekir ise Hamburg Elbphilharmonie Orkestrası solo tromboncusu Simone Candotto, iklim değişikliklerinden en çok etkilenen yerlerden birisi olan Venedik’e dikkat çekmek için eseri yeniden düzenledi. İklim verilerini kullanarak bunları müziğe yansıttı. Yazılımcıların da dahil olduğu bir ekiple çalışan Candotto, Venedik’te 300 yıl içinde değişen iklim verilerini tespit etti. Sera gazı karbondioksit artışının da ele alındığı verilerden oluşan yorumda, 300 yılda Venedik’te olan tüm değişikliği duyabiliyoruz. Eserde, mevsimlerin temaları seyircilerin fark etmediği şekilde geliyor; CO2 eğrisinin yükselmesi notaların uzamasına sebep oluyor. Böylece müziğin değişimi, mevsimin değişimini gösteriyor. Bu çalışmada en hoşuma giden şey; fark etmediğimiz ya da alıştığımız iklim değişikliklerinin çarpıcı bir şekilde bize sunulmasıydı. Candotto’nun iklim araştırmasına göre, günümüzde ağaçlarda öten kuş sayısı Vivaldi’nin dönemine göre yüzde 15 azalmış ve eserde buna bağlı olarak yüzde 15 daha az kuş motifi kullanılmış. Topluluğun yer yer uyumsuzluğu ise iklim değişikliğini tam olarak ortaya koyacak şekilde tasarlanmış.