65 yaş üstünün ‘noter’ sorunu

TİHEK, bir noterin 65 yaş üstünden sağlık raporu istemesini ‘ayrımcılık’ olarak değerlendirdi. Peki noterler, 65 yaş üstünden sağlık raporu isteyebilir mi? Avukat Ergün Vardar’ın yanıtı: “Hayır, kanunda da yönetmelikte de ‘yaşa bağlı rapor’ gibi bir düzenleme yok.”

BAZI okurlarım son dönemde şu soruları yöneltiyor:

- 65 yaş üstüyüm. Noter satışında sağlık raporu istendi. Yasal mı?

- Noterler, tapu işlemlerinde 65 yaş üstünden neden rapor istiyor?

- Bu raporu almak yasal zorunluluk mu? 

- Tapu Kadastro’nun bu konuda resmi görüşü ne?

- Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK) bu konuda ne karar verdi?

Konuyu Tekirdağ Barosu avukatı Ergün Vardar ile konuştum. 

SAĞLIK RAPORU İSTEYEMEZ

- Noterler 65 yaş üstünden “rutin” olarak sağlık raporu isteyebilir mi?

      Hayır, isteyemez. Mevzuatta “65 yaş üstü sağlık raporu getirsin” şeklinde hiçbir zorunluluk yok. Noterlik Kanunu da Noterlik Yönetmeliği de “yaşa bağlı rapor” gibi bir düzenleme içermiyor. Noterlerin görevi işlem anında kişinin ayırımcılığa uğramadan, fiil ehliyetine sahip olup olmadığını değerlendirmektir. Bu olay bazlı yapılır, yaşa göre değil.

- Uygulamada neden böyle sorunlar yaşanıyor?

  Bazı noterler, riski bertaraf etmek için 65 yaş sınırını ve sağlık raporu istemeyi kolay yol görüyor. Oysa bu, hukuken yanlış olduğu gibi kişinin onurunu zedeleyen bir uygulamadır. Her vatandaş kendi işlem kapasitesi içinde değerlendirilmelidir. Kısacası kolaycılık, hukuki güvenliği zedeliyor.

YAŞ KRİTER OLAMAZ

- Peki noter şüphe ederse rapor isteyebilir mi?

     Evet ama kriter yaş değil, kişinin işlem anındaki durumu olmalıdır. Noter, imza atacak kişinin bilinçli ve iradi şekilde işlem yapıp yapmadığından makul bir şüphe duyarsa örneğin kişi konuşmayı anlamıyorsa, algı problemi varsa o zaman hekim raporu isteyebilir. Ama bu yalnızca somut olaya özgü olabilir. Rutin şekilde “65 yaşındasınız, rapor getirin” uygulaması hukuki değildir.

- Noter açısından şüphe hangi durumlarda oluşur?

     Beyanlarında tutarsızlık, işlem konusu açısından sıra dışı risk, net olarak görülen zihinsel yetersizlik, ihbar/şikâyet gibi durumlarda noterler şüphe duyarak kişiden sağlık raporu talep edebilir.😶