Boeing’in DC-3 ile başlayan Türkiye hikâyesi Dreamliner’larla sürüyor... Havada 80 yıllık işbirliği

Türkiye’nin Boeing ile havacılık işbirliği 80’inci yılına ulaştı. DC-3’le başlayan yolculuk bugün Dreamliner siparişleri, ortak üretim projeleri ve stratejik teknoloji yatırımlarıyla tarihinin en güçlü dönemini yaşıyor.

TÜRKİYE’nin havacılık devlerinden Boeing ile tanışması 1945 yılına kadar uzanıyor. İlk DC-3 uçağı Türkiye’de yapılan en güzel havayolu yolculuklarını yaratmıştı. Sonraki yıllar DC-9 ve DC-10 uçakları da THY filosuna katıldı. Aslında bu uçaklar Mc Donell Douglas imalatıydı. Ama firma batınca sonradan Boeing portföyüne girdi.

1974 yılına gelindiğinde üç motorlu Boeing 727 uçakları, THY’de uçmaya başladı. O dönemin en modern yolcu uçakları idi. Sonraki yıllar THY filosunda 737 ve 737-800NG; şimdilerde ise en yeni nesil 737MAX uçakları THY’de uçuyor. Dünyada ticari olarak büyük başarı yakalayan B777-300ER uçakları, yolcuları Türkiye’den en uzak noktalara taşıyor. İlk uçuşuna da tanıklık ettiğim B787-9 Dreamliner gerçekten bir rüya uçak. Kompozitten gövdesi ile uzun menzilli çift koridorlu bu uçaklar THY filosundaki başarılı ticari operasyonlarını sürdürüyor.

BAŞARILI GÖREVLER

Askeri alanda ise 2002 yılında Boeing ve Türkiye, dört adet B737 platformuna kurulu AEW&C uçağının ortak üretimi için 1 milyar dolarlık sözleşme imzaladı. Bu Awacs uçaklarının yazılımı Avusturalyalı bir şirket tarafından yapıldı. İşler uzadı ve bu uçaklar yıllarca Boeing Seattle fabrikası apronunda kaldı. Her gidişimde onları üzülerek izlerdim. Şimdilerde ve terör yoğun yıllarda başarı ile görev yaptılar. Görevleri sürüyor. Askeri alanda havadan havaya yakıt ikmali için Boeing’den yedi uçak alındı. KC-135 Stratotanker uçakları 2011 yılında filoya katıldı. Ama kullanılmış uçaklardı. Bugün 60 yaşın üzerinde hâlâ başarıyla görev yapıyorlar.

Türkiye-Amerikan Boeing işbirliği uçak alımları dışında da ortak çalışmalarla sürüyor.