RUS STENOGRAFLAR

On yedi oturumda bildirilerin sunulduğu, tartışmaların yaşandığı Kurultay’da Türkçe ve Türk lehçelerindeki sunumların ve konuşmaların tutanaklara geçirilmemesinin nedeninin Rus stenografların Türkçe bilmemesinden kaynaklandığını öğreniyoruz. Kiril alfabesinin pek de gündeme gelmediği Kurultay’da alfabe konusunda iki görüş oylanır: Latin alfabesi ve ıslah edilmiş Arap alfabesi. Kurultay’ın özellikle Tatar ve Kazak katılımcıları Arap alfabesindeki ünlü sayısının yetersizliğine çözüm olması amacıyla çeşitli işaretler kullanarak ve alfabedeki harflerin yalnızca baştaki yazılışını esas alarak uyarladıkları alfabeyi savunurlar. Yapılan oylama sonucunda Latin alfabesi 101, ıslah edilmiş Arap alfabesi 7 oy alır, 9 kişi ise çekimser kalır.

Kurultay’da imla ilkeleri ve kuralları, bilim ve sanat terimleri, ortak edebî dilin nasıl kurulabileceği gibi konular da tartışılmıştır. Kurultay’ın Türk edebiyatı konulu oturumunda Fuat Köprülü edebi dilin gelişmesi ve Türk edebiyatının araştırılması; Theodor Menzel ise Anadolu ve Balkan Türk edebiyatı araştırmaları konularına değinen bildiriler sunmuşlardır. Akalın kitapta bütün bu bildirilerin ve yapılan tartışmaların özetlerini vermektedir.

Şükrü Halûk Akalın’ın Rusya ve Azerbaycan arşiv belgelerine dayalı olarak çok sayıda belge ve fotoğrafla yayıma hazırladığı 100. Yılında 100 Soruda Birinci Türkoloji Kurultayı karanlıkta kalmış pek çok konuyu aydınlatıyor.

(Erkmen Yayıncılık)🤫