Elveda Pax Americana

Almanya Başbakanı Merz, sonunda herkesin bildiği bir gerçeğin adını koydu: “Pax Americana bizler için sona ermiştir.”

Pax Americana, Latince “Amerikan Barışı” demek.

İkinci Dünya Savaşı sonrasında ABD’nin Avrupa’nın güvenliğini koruması amacıyla kurulan sistem için kullanıyor.

Alman başbakan özetle şöyle düşünüyor: “ABD artık Avrupa’nın güvenliğiyle ilgilenmiyor. Trump sonrasında bunun değişeceğini düşünmeyelim, kendi göbeğimizi kendimiz keselim.”

Merz’in nihayet Prusya gururunu bir kenara bırakıp Alman realizmini kucaklaması olumlu. Aydınlanma açısından gerekli bir hamle.

Ama Atlantik’in diğer ucunda 10 yıldır bağıra bağıra söylenen bir tezin Almanya’ya bu kadar geç ulaşması da biraz düşündürücü.

Açıkçası Trump’ın ikinci dönemine kadar Avrupalı liderler arasında Transatlantik ilişkilerinde böyle keskin bir dönüş yaşanacağına pek ihtimal verilmiyordu.

Trump’ın iki konudaki net tavrı bu algıyı kırdı:

- NATO’nun mali yükü artık sadece ABD’ye kalmayacak. Her üye ülke gayri safi hasılasının en az yüzde 5’i kadar katkı yapacak.

- Ukrayna’nın savunmasını artık ABD finanse etmeyecek. Avrupa ülkeleri Ukrayna’nın kullandığı Amerikan silahlarının parasını ödeyecek.

Bir musibet bin nasihatten evlâdır.

Trump’ın ilk döneminden beri seslendirdiği ancak Avrupa’da çok da ciddiye alınmayan gerçek bu iki politikanın hayata geçirilmesiyle acı biçimde anlaşıldı.

Tabii böyle trajik bir dönüşümün Avrupa açısından kısa vadede hayırlı sonuçlar getirmesi beklenemez.

Çünkü şu anda NATO’suz bir Avrupa savunmasından bahsetmek mümkün değil. Bu yüzden Avrupa Birliği, SAFE adı verilen güvenlik konseptiyle kendini sağlama almaya çalışıyor.

Ancak Avrupa’nın asıl sorunu askeri gibi gözükse de buzdağının görülmeyen kısmında ekonomik problemlerde yer alıyor. Avrupa ekonomisi yükselen Doğu karşısında tökezler vaziyette.

Amerikan yönetimi, Çin’le rekabet savaşında eski kıtanın yükünden kurtularak mücadele etmek istiyor. Burası ABD açısından da muğlak ve denenmemiş bir oyun alanı.

Ancak buradan ABD’nin Avrupa ile ekonomik ilişkileri baltalamak istediği anlamı çıkmamalı. Bugün Almanya hâlâ dünyanın üçüncü büyük ekonomisi durumunda.