Uçak kazalarının çoğu insan hatası

Aslında ölümle sonuçlanan uçak kazaları giderek azalıyor. Ama son yıllarda büyük uçakların karış-tığı kazaların sayısı az da olsa ölüm oranları istatistiklerini bozacak derecede. Gelişen teknoloji ve uçak imalatçıların kusuruzluğa ulaşma çabaları yetersiz kalıyor. Beklenmedik küçük hatalar, yazılım sorunları ve kullanıcıların davranış bozuklukları kazaların önüne geçilmesini engelliyor.

2025 yılı henüz bitmedi. Ama geçtiğimiz yıllara göre daha az uçak kazası ve ölüm meydana geldi.

Umarım bir sonraki yılda hiç kaza olmaz.

Dünyanın en güvenli ulaşım aracı olarak kabul edilen uçakların kaza nedenlerini bilimsel araştırmalar, kullanıcı hatası ve yetersiz eğitime bağlıyorlar. Çoğu kazanın nedeni böyle. Yani kazaların yüzde 80’i insan hatası. 

- Pilot hatası yüzde 53,

- Mekanik arızası yüzde 21,

- Hava koşulları yüzde 11 olarak değerlendiriliyor.

Yıl bitmeden önceki belirlemelere göre 25’ten fazla havayolu şirketine ait yolculu uçak kazası meydana geldi. 598’e yakın can kaybı oldu. Yaralanıp hastanelerde kazadan çok zaman sonra hayatını kaybedenlerin sayısı bilinmiyor. Bu kazalara birçok askeri uçak kazası, sportif uçakların kazaları, helikopter düşmeleri dahil değil.

EN GÜVENLİ YOLCULUK

En iyi simülatör eğitiminde bile pilotlar acil durumlarda çoğu zaman önceki alışkanlıklara dayanan davranışları gösteriyorlar. NTSB veri tabanına göre en az 13 binden fazla kaza, personel ile ilişkileniyor. Çevresel sorunlar, operasyonel hatalar her zaman var. Azalsa da eksik olmuyor. Kaza soruşturmaları sonuçlarına göre otomobil kazalarında ölüm oranı, 1 milyar yolcu-kilometre başına 7.28 olarak hesaplanıyor. Ama havacılık kazalarında bu sadece 0.07 olarak ortaya çıkıyor. Bu yüzden milyarlarca insanın yaptığı uçak yolculuğu bütün zamanların en güvenli yolculuğu.

Öte yandan 35 yıllık uçak kazası verileri incelendiğinde uçağın arkadaki üçte birlik bölümünde oturan yolcuların ölüm oranı, yüzde 32. Ön kısımda bu oran yüzde 38, orta bölümde ise yüzde 39 olarak belirleniyor. Özellikle arka orta koltuklar yüzde 28 ile en düşük ölüm oranına sahip koltuklar olarak belirleniyor. Yine de bu oranlar kazanın şekli, uçağın parçalanma biçimi ya da yere vuruş açısı ile çok büyük farklılık gösterebiliyor.

Uçak fabrikaları yeni teknolojilerle insanların elinden kullanım hatalarını hızla alarak sistemi yüzde yüz kazasız hale getirmeye çalışıyor ama hâlâ uzun bir yol var.