VE SIRADA ZEYTİNYAĞI

Prof. Dr. Bolat’la yaptığımız sohbette konu zeytinyağına geldi. Aslında gizli tutuluyordu ama bir boşboğaz ağzından kaçırmıştı. Neyse şimdi bizim topraklarımızdaki zeytinlerden elde eden en eski zeytinyağı hazırlanıyor.

Dünya zeytinyağı pazarının lideri İspanya. Yıllık üretimi 3 milyon 140 bin ton. Sonra İtalya geliyor. Hepimiz Akdeniz ülkesiyiz. Kuraklık geçen yıl İspanya’da da İtalya’da da etkili oldu. Ama bizde yüzde 43’lük düşüşe yol açtı. Yine de zeytinyağı üreticilerimiz hem yüksek kalite hem de son yıllarda mükemmel kusursuz şişeleme ve ambalajlarla öne çıktılar.

Antik çağlardan beri bilinen zeytinin, ilk nerede yetiştiği tam olarak bilinmese de Anadolu’nun güney, güneybatı ve batısı gibi birçok bölgesinde yabani zeytin ormanlarının olması zeytinin ana yurdunun buralar olduğu fikrini güçlendiriyor. Bilinen zeytincilik tarihi yaklaşık 7 bin yıl önce başlamış ve Anadolu’dan bütün dünyaya yayılmıştı. Mersin yakınlarındaki Yumuktepe’de yapılan kazılarda bulunan kömürleşmiş incir, badem ve zeytin çekirdeklerinden Neolitik dönemin başından itibaren zeytinin bu bölgede insanların besin kaynaklarından biri olduğu anlaşılmıştı. Anadolu’yu yurt edinmiş Hititler, Yunanlılar, Romalılar, Selçuklular ve Osmanlılar’ın zeytin yetiştirdiği ve zeytinyağını elde etmede uzmanlaştığı da biliniyordu.

İşte şimdi THY, bu ilk zeytinyağının peşine düştü. Sanırım çok uzun sürmez. Harika şişelerde uçaklarda ikram etmenin dışında güçlü bir marka olarak piyasada da satışa çıkarmayı düşünüyorlar. Bolat, sohbet sırasında uygun ve büyük bir yer bulunursa THY çalışanlarının da çabaları ve bağışlarla bir zeytin ağacı ormanı oluşturma planından bahsetti.

VE SIRADAKİ PEYNİR

Peynir ve diğer süt ürünlerini ilk kimlerin ve nerede yaptığı ile ilgili kesin bilgiler yok. Orta Asya Türk göçerleri ile Güneydoğu Anadolu ve Mezopotamya’da hayvancılıkla geçinen toplulukların bu ürünleri ilk olarak ürettikleri düşünülüyor. Vermont Üniversitesi Gıda ve Beslenme Bölümü Profesörü Paul Kindstedt, 2012 yılında yayınlandığı ‘Cheese and Culture’ adlı kitabında peynirin doğduğu topraklara açıklık getirdi. Kaynaklarına göre peynir MÖ 7000’den itibaren Anadolu’da yapılıyor. Kitapta Neolitik Çağ insanının hayatına giren çömlek kaplardaki sütlerin belirli süre sonunda doğal olarak katılaşmasıyla ilk peynirlerin üretildiği iddia ediliyor.😶