BEYİNLERİN % 1’İ AYNI % 99’U FARKLI
Bütün beyinler mekanikse bizi farklılaştıran şey nedir? Hoca: “Genetik yatkınlık vardır ama yüzde 75 çevresel faktörler önemlidir. Her insan beyninin sadece 1’i aynıdır, 99’u farklıdır. Aynı konfigürasyonda farklı görevi olan bölgenin ışığını yakmak gerekiyor. Spor bölgeni aktifleştirirsen düşünme becerini, sanat tarafını aktifleştirirsen duygusal ve sezgisel düşünmeyi geliştiriyorsun. Hangi tarafının ışığını daha çok yakıyorsan o bölgeler daha çok gelişiyor ve farklı bireyler ortaya çıkıyor.”
ALIŞMA SÜRECİ 21 GÜNDÜR
Değişmek mümkün mü? Derya Hoca, “Elbette” diyor: “10 yıl önce böyle bilmiyorduk; çalışmalar bize beyin hücrelerinin yenilenebildiğini, değişebildiğini gösterdi. Beyin düzeni sever. İnatçı genç kız gibi zorlar. Değişimi adım adım, sakince yapacaksın. Beynin alışma süreci 21 gündür. 21 gün aynı şeye alışırsan düzene girer. Altıncı haftada rutine biner. Birden değiştirmeye çalışırsan strese girer. Beyni düzene alıştır, bak ne iyi hale getirecek seni!”
AYNAYA BAK GÜLÜMSE
Beynimizi yeni yıl kararlarımıza nasıl ikna edeceğiz? Hoca: “Küçük adımlar serotonin ve dopamin hormonlarını artırır. Sabahları zor da olsa aynaya bakıp ‘Bugün harika bir gün olacak’ deyin. Gülümseyen kaslar beyne dopamin etkisi veriyor. Beyin, ‘Karşımdaki insan mutlu, ben de mutlu olayım’ diyor. Sizi olumsuzlaştıran arkadaşlarınızı eleyin. Mutsuz olmayı normalleştirdik. Sizi mutlu eden şeylere şükredin. Sabah erken kalkın. Bilimsel olarak kanıtlandı: Geç yatanlar daha yaratıcı belki ama erken yatanlar daha mutlu oluyor.”
KOLAY DOPAMİN PATLAMASI
Hoca’ya göre en büyük pandemi kolay dopaminin yarattığı tatminsizlik: “Sosyal medyada ha bire dopamin patlaması yaşıyoruz. Kolay dopamin çabuk tükendikçe hep bir üstünü istiyoruz. Normali mutsuzluk zannediyoruz.” Reçetesi: “Yüz yüze ilişkilere dönmeliyiz. Telefondan uzaklaşmak mümkün değil ama sınır koyun. Haftada bir gün elektronik detoks yapın. Sabah belli bir saate kadar, akşam dokuzdan sonra telefona bakmayın. Temiz oksijen beyni temizliyor açık havada yürüyün.”
4 ADIMDA SAĞLIKLI KALMA
EKLEMLERİ YAĞLAYIN: Demir beyne enerjiyi, oksijeni götüren arabadır. D vitaminini, sinir sistemi için B12’yi aksatmayın. Belli yaştan sonra omurilikte kireçlenme başlar. Mutlaka her gün yarım bardak suya bir şeker kaşığı zeytinyağı beş damla ayçekirdeği yağı ve kenevir yağı dökün, eklem ve sinirler yağlansın.
STRESİ KISA TUTUN: Kısa vadeli stres iyidir ama 90 dakikadan sonrası zararlı. Bir şeyi çok mu stres yaptınız, hemen kendinizi dışarı atıp açık havada yürüyüş yapın. İlk 20 dakika stresi atmak için, sonraki 30 dakika sağlıklı kalmak için... Dönüşte stresin bastırıldığını, kortizolun dengelendiğini hissediyorsunuz.
UYKU TAMİR EDER: Her şey uykuda düzene giriyor; bozulan dokular tamir ediliyor, kolajen üretiliyor. Şişmanlama-zayıflama hormonu uykuda dengeleniyor. Erken yatıp iyi uyursanız daha mutlu olursunuz.
PASLANMAYIN: Yeni trend: Nöro-longevity. Artık vücudun ne kadar paslandığını, her şeyini ölçebiliyoruz. Amaç ne kadar yaşayacaksak onu sağlıklı yaşayabilmek. Beyin ne kadar sağlıklı çalışırsa organlarına iletiyi o kadar sağlıklı götürecek.