DEVLER KAÇABİLİR

Hatırlarsanız ABD Başkanı Trump büyük petrol devlerinin bu ülkedeki petrolü çıkarmak için altyapı yatırımları yapacağını açıklamıştı. Ancak şu ana kadar gelen haberler şirketlerin bu işi çok da severek yapmayacağını hatta mümkünse bu işten kaçacağını gösteriyor. Nedeni ise bizzat Venezuela petrolünün kendisi. Venezuela’nın kanıtlanmış petrol rezervi yaklaşık 303 milyar varil düzeyinde.

PETROL ÇOK AMA…

Rezervlerin büyük bölümünün, ülkenin doğusunda yer alan Orinoco Petrol Kuşağı’ndaki ekstra ağır petrol sahalarında yoğunlaşıyor. Güncel petrol fiyatları esas alındığında, söz konusu rezervlerin brüt parasal karşılığı yaklaşık 19.3 trilyon dolar seviyesinde. Ancak bu petrolü çıkarmak ve satmak hiç kolay değil. Hatta riskli. Çünkü Orinoco Petrol Kuşağı’ndaki petrolün büyük ölçüde ekstra ağır nitelikte olması, üretim sürecini teknik ve mali açıdan daha karmaşık hale getiriyor. Bu tür petrolün üretiminde seyreltici kullanımı, özel üretim teknikleri ve rafineri yatırımları gerekiyor. Ekstra ağır petrol üretiminde varil başına 0.25–0.35 varil seyreltici kullanıldığı, bunun da varil başına 5–10 dolar ek maliyet yarattığı belirtiliyor.

Yapılan hesaplamalara göre bu petrolün satış fiyatı 35–45 dolar/varil aralığına geldiğinde ancak maliyetini çıkarıyor. Devletin payı, şirketlerin maliyeti derken petrol fiyatının yüksek olduğu 100 dolara yaklaştığı dönemlerde kâr etmek mümkün ancak düşük olduğu dönemlerde zarar etme olasılığı çok yüksek. Venezuela petrolü, yapısı gereği uluslararası piyasalarda Brent petrolüne kıyasla iskontolu işlem görüyor. Bu durumun düzelmesi ise çok zor.

ÜRETİM İYİCE AZALDI

Venezuela hükümetine uygulanan uluslararası yaptırımlar ve ekonomik krizler petrol endüstrisini dibe vurdurmuş durumda. Yatırım ve bakım eksikliği ile birlikte petrol üretim kapasitesi de yıllar içinde büyük ölçüde azaldı.

Venezuela’nın günlük petrol üretimi 1998’de 3.4 milyon varil, 2015’te 2.6 milyon varil seviyesindeyken; 2020’de yaklaşık 400 bin varile kadar geriledi. Son dönemde toparlanma eğilimi görülmesine rağmen üretimin 850 bin–900 bin varil/gün bandında bulunduğu belirtiliyor.

Özetle, evet Venezuelalılar bir servetin üzerinde oturuyor. Ancak bunu nakde çevirmek hem zor hem de zaman alacak bir iş. Trump’ın petrol devlerini ikna edip Venezuela’da yatırıma soyundurması o kadar da kolay olmayacak.