KISA VADEDE ‘GÜVENLİ’ AMA YA UZUN VADEDE

Altı çizilmesi gereken önemli bir detay daha var. Katkı maddelerinin metabolizma üzerindeki etkileri yalnızca epidemiyolojik gözlemlerle sınırlı değil; mekanizma düzeyinde de giderek daha iyi anlaşılıyor. Nitekim Science Translational Medicine’de yayımlanan ve Harvard’da bizim laboratuvarımızda yürütülen bir çalışma bu konuda çarpıcı veriler sundu. Bu araştırmada, gıda endüstrisinde küflenmeyi önlemek amacıyla yaygın biçimde kullanılan propiyonik asidin (özellikle ekmek ve unlu mamullerde sık karşılaştığımız bir katkı maddesi) metabolik etkileri incelendi. Propiyonik asit, marketten aldığımız paketli ve uzun raf ömürlü ekmeklerin neredeyse tamamında bulunan bir katkı maddesi. Deneysel modellerde propiyonik aside maruz kalan hayvanlarda insülin direncinin geliştiği, glukoz metabolizmasının bozulduğu ve uzun vadede metabolik hastalıklara zemin hazırlayan değişikliklerin ortaya çıktığı gösterildi.

Burada dikkat çekici olan nokta şu: Propiyonik asit, mevcut düzenlemelerde Amerika Birleşik Devletleri Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından “güvenli” kabul edilen katkı maddeleri arasında yer alıyor. Ancak bu çalışma bize önemli bir hatırlatma yapıyor. Bir maddenin kısa vadede toksik olmaması ya da düzenleyici kurumların listelerinde yer alması, uzun vadede metabolik olarak tamamen masum olduğu anlamına gelmiyor. Özellikle düşük dozlarda ama sürekli maruziyet söz konusu olduğunda, bu maddelerin vücutta nasıl birikimli etkiler yaratabileceği hâlâ araştırılıyor. Tam da bu nedenle “tamamen güvenli” kavramı yerine, maruziyeti azaltma yaklaşımı öne çıkıyor.

KENDİN PİŞİR KENDİN YE

Öncelikle, paketli ve hazır ürünler yerine içeriğini bildiğiniz, evde hazırlanan ve minimum düzeyde işlenmiş gıdalara yönelin. Sofranızın temelini taze sebze ve meyveler, doğal protein kaynakları ve basit içeriklerle hazırlanmış yemekler oluştursun. Mümkün olduğunca minimal işlenmiş ürünleri tercih edin, uzun içerik listeleri ve kimyasal katkı maddeleri içeren gıdaları günlük beslenmenin dışına çıkarın.😏

ULTRA İŞLENMİŞ GIDALAR

Salam, sucuk, sosis Füme et ve tavuk ürünleri Cips, kraker  Kek, gofret, Mısır gevreği, Margarin, Hazır çorbalar, Küp bulyon Dondurulmuş yiyecekler, Paketli ekmekler, Gazlı içecekler, Hazır kahve, Şekerlemeler, Çikolata barları, Dondurma, Aromalı yoğurt, Ketçap, mayonez Hazır salata sosları