Tedarik zinciri çelme takıyor

Uçak imalatçılarının en büyük sorunu tedarik zinciri. Pandemi sonrasındaki hızlı gelişmelere tedarikçiler ayak uyduramadı. Daha doğrusu büyüme için pandemide başlayan çekincelerini aşamadılar ve sınırlı imalatın içinde kaldılar.

AIRBUS’ın imalat ve gelişim süreciyle ilgili gerçek rakamlara yarın ulaşacağız. Fransa’nın Toulouse kentindeki ana üste düzenlenecek ‘teknik brifing’e katılacağım. Boeing’deki hızlı toparlanmanın Airbus’ı nasıl etkilediğini ve hedeflerdeki değişiklikleri görme imkânı bulacağım. 2026’da Airbus’ın en önemli hedefi, teslimatları artırmak, yani havayollarına daha fazla uçak verebilmek. Bu kapsamda A320neo ve A321XLR üretim artışı ile A350F kargo uçağının hızlandırılmış teslimatı gündemde. Ancak her fırsatta tedarik zinciri zorlukları dile getiriliyor.

YERDE BEKLEYEN A320’LER

Pandemi sonrasında uçak fabrikalarına parça sağlayan tedarikçiler, üreticilerin toparlanma hızına yetişemedi ve bu durum sistemi yavaşlattı. Buna rağmen 2025 yılında hedeflenen teslimatlar, büyük ölçüde gerçekleştirildi. Airbus geçen yıl 793 uçak teslim etti: 93 adet A220, 607 adet A320 ailesi ve 57 adet A350. Yeni hedefin 900 olduğu tahmin ediliyor. Şirketi en fazla zorlayan konu A320 ailesinde kullanılan P&W motorlarındaki problemler oldu ve ciddi gecikmeler yaşandı. Aynı grubun üretim sürecindeki bir toz sorunu nedeniyle onlarca uçak yerde kaldı. Uçaklarını teslim alan havayolları filolarını verimli kullanamadı. THY de bu süreçte önemli zorluklar yaşadı; hâlâ yerde bekleyen A320 ailesi uçakları bulunuyor.

HEDEFLER ÇOK SAPMADI

Geçen yıl sonuna doğru ortaya çıkan gövde paneli kalite sorunu planlanan üretimin düşürülmesine yol açtı ancak hedeflerden büyük sapma yaşanmadı.

 2025’te ticari uçak teslimatları bir önceki yıla göre yüzde 4 artarak 793’e ulaştı.

 57 müşteriden 1.000 brüt (889 net) sipariş alındı: 49 adet A220, 656 adet A320, 100 adet A330neo, 2 adet A330 MRTT ve 193 adet A350.

 Toplam sipariş birikimi 8 bin 754 uçağa, geniş gövdeli sipariş birikimi 1.124 uçağa çıktı.

Şimdi hedefte şunlar var;

 2026 sonunda Boeing’e karşı yıllık teslimat liderliğini korumak.

 Dar gövdeli üretimi rekor seviyede sürdürmek.

 Çin Tianjin’de Ekim 2025’te açılan ikinci A320 hattını 2026 başında tam kapasiteye çıkarmak.

 Toulouse’daki eski A380 hattını 2026 ortasına kadar ikinci A321 hattına dönüştürmek.

 A350 üretimini 2028’e kadar ayda 12 adede yükseltmek.

 Motor kaynaklı dar gövde sorunlarını hızla gidermek.

 Hidrojen ve ZEROe projelerini ertelemek ancak programı sürdürmek.

 2026’yı kademeli büyüme yılı olarak geçirmek.

REKABET KIZIŞACAK

Öte yandan geçen yıl 600 uçak teslim eden Boeing bu yılın ilk beş haftasında 46 teslimat gerçekleştirdi ve 107 sipariş aldı. Airbus aynı dönemde 19 teslimat ve tamamı dar gövde 49 sipariş kaydetti. Önümüzdeki aylarda rekabet daha da kızışacak. Bunun olumlu tarafı dünyanın ihtiyaç duyduğu uçak sayısının artması ve ekonomik ömrünü tamamlayan uçakların hızla filodan çekilecek olması.