NARGİLECİLERE LİSANS
Peki bu gidişata dur demek için neler yapılabilir. TEPAV çalışmasında bu konuda da bir özet çıkarılmış:
Her 2-3 yılda bir ulusal araştırma yapılarak sonuçları şeffaf şekilde paylaşılmalı.
Nargile sunumu yapan işletmelere özel lisans sınırlamaları getirilmeli ve 18 yaş altı yasağı sıkı denetlenmeli.
Kaçakla mücadelede INTERPOL ve Dünya Gümrük Örgütü ile ortaklıklar sürdürülmeli.
Vergiler enflasyona endeksli şekilde artırılmalı, sarmalık tütün ve sigara arasındaki vergi makası kapatılmalı.
Halen aktif 40 bin tütün üreticisi alternatif geçim kaynaklarına yönlendirilmeli.
‘Dumansız hava sahası’ benzeri etkili kampanyalar yaygınlaşmalı.
Sigara bırakma ilaçları ve nikotin replasman destekleri kesintisiz olmalı.
Vergi gelirlerinin bir kısmı sigara bırakma hizmeti ve kaçakçılıkla mücadeleye aktarılmalı.
Aile hekimlerinin sigara durumunu sorguladığı, müdahale ettiği bir teşvik sistemi kurulmalı.
Ağır tiryakiler için bilimsel kanıta dayalı zarar azaltma modelleri ve yeni nesil ürünlerin kontrollü kullanımı akademik çalışmalar ışığında değerlendirilmeli.
Kadınlara özel farkındalık programları ve anne sağlığı merkezli kontrol mekanizmaları oluşturulmalı.
DÜNYA DÖNÜŞÜM SÜRECİNDE
TOPLANTIDA, Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi (EDAM) adına konuşan Can
Selçuki de küresel tütün sektörünün yüksek teknoloji ekseninde dönüşüm geçirdiğine dikkat çekti. Selçuki’nin paylaştığı verilere göre 2022– 2024 döneminde küresel mal ihracatı yüzde 3 azalırken, tütün ihracatı yüzde 28 arttı. Sektör, biyoteknoloji ve elektronik donanım içeren yeni nesil ürünlere yöneldi. 2005–2024 döneminde Türkiye’nin küresel ihracat payı yüzde 1.45’e geriledi. En hızlı büyüyen yeni nesil segmentte Türkiye’nin ihracatı sıfır seviyesinde. Selçuki’ye göre Türkiye, geleneksel ürünlerdeki asgari pazar payını yeni nesil ürünlerde de yakalayabilseydi yıllık 750 milyon dolar ek ihracat geliri elde edebilirdi.