‘Barış’ derken savaşa gitmek

ABD Başkanı Donald Trump’ın dünkü Gazze Barış Kurulu’nun ilk toplantısı öncesinde dünya tansiyonun giderek yükseldiği İran krizine odaklandı.

Hafta içi Cenevre’de yapılan nükleer müzakereler sonrasında İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, pazarlık için genel ilkelerin belirlendiği yönünde açıklama yaptı. Ancak ABD’den gelen haberler aynı iyimserlikte değildi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in Cenevre’deki müzakerelerde ABD’nin ‘kırmızı çizgileri’nin karşılanmadığını söylemesi kafaları karıştırdı. Piyasalar bunu ‘bir şeyler yolunda gitmiyor’ diye algıladı.

Üstüne İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in Amerikan uçak gemisi USS Gerald R.Ford’u denizin dibinde dev bir ‘tabut’ şeklinde resmeden paylaşımı, ABD Başkanı Trump’ın ‘Diego Garcia’dan vurabiliriz, ama henüz karar vermedim’ minvalindeki açıklamasıyla İran tansiyonu son haftaların en yüksek seviyesine çıktı.

TEZAT DEĞİL Mİ

TRUMP malûm kendini barış başkanı olarak tanımlayan bir lider. Göreve geldiğinden bu yana 8 krizi bitirdiğiyle övünen ABD Başkanı, Nobel Barış Ödülü’nde hakkının yendiğini de söyler.

Mesela Gazze’de savaşı tamamen sona erdirecek bir uzlaşma sağlaması Ortadoğu açısından son derece önemlidir. Nitekim dün Gazze barışını sürdürmek için kurulan Barış Kurulu’nun ABD başkenti Washington’da ilk toplantısı vardı. Barış Kurulu’nun Gazze dışında da kriz bölgelerinde çözüm üretici bir yapıya dönüşebileceği konuşulurken, önde gelen AB ülkeleri, Rusya ve Çin gibi ülkelerin başını çektiği çoğunluk, “Birleşmiş Milletlere alternatif bir yapıya gerek yok, zaten BM var” diyerek yeni oluşuma uzak durmayı tercih ediyor.

Türkiye ise ‘Gazze’ odaklı bir yaklaşımla Barış Kurulu’na destek verirken dünkü toplantıya Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ı temsilen Dışişleri Bakanı Hakan Fidan katıldı.

Trump kendini ‘barış başkanı’ olarak lanse ederken öte tarafta İran’a karşı olası bir saldırı için devasa bir askeri yığınak yapılması büyük bir tezat gibi duruyor.

SAVAŞ YAKIN MI

TOPLANTI öncesinde ABD basınında çeşitli iddialar ortaya atıldı. Buna göre haftasonu, belki cumartesi günü İran’a yönelik askeri bir müdahale gelebilir. Haftalardır bölgeye savaş gemileri, savaş uçakları ve mühimmat yığınağı yapan Pentagon, Trump’ın ağzından çıkacak emri bekliyor. Başkan henüz kararını vermiş değil. Etrafındakilere konuyla ilgili anket yaptığı bile iddialar arasında. Axios haber sitesine göre bu defa rejim değişikliği hedefleyen daha geniş bir operasyon söz konusu olabilir. Haziran ayındaki 12 gün savaşını daha çok İran’ın hava savunma sistemleri ve nükleer tesislerle sınırlı kalmış, devlet kurumları ya da kritik petrol altyapısı hedef alınmamıştı. Wall Street Journal’a göre ise bu kez İran’ın siyasi ve askeri liderleri de hedef alınabilir.