Netanyahu’nun altıgen hesapları

SURİYE’de savaşın sona ermesi, Gazze Şeridi’nde kırılgan da olsa ateşkesin sağlanmasında Türkiye kritik rol üstlendi.

Bir yandan Afrika Boynuzu ülkelerinde istikrarın sağlanması ve sürmesi için çaba gösterirken bir yandan Suudi Arabistan, Mısır, Pakistan gibi ülkelerle işbirliği ve ortaklığını geliştirecek hamleler atıyor.

İşte bu noktada yıllarca İran odaklı ‘Şii ekseni’nden şikayet eden İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, şimdi ise isim vermese de Ankara’nın Riyad, Kahire ve İslamabad ile gelişen ilişkilerini ‘radikal Sünni ekseni’ diye yaftalamaya çalışıyor.

‘DAVUD’UN YILDIZI’ GİBİ

PAZAR günü bakanlar kurulu öncesinde açıklama yapan Netanyahu, hayalindeki yeni Ortadoğu düzenini ‘altıgen’ olarak tarif etti. Netanyahu’ya göre hedef bir yanda Rum-Yunan ikilisi, öte yanda Hindistan’ın bulunduğu, bazı Arap, Afrika ve Asya ülkelerinin de dahil olacağı İsrail dostu bir yapılanmaya gitmek. İttifakın ‘altıgen’ olarak nitelendirilmesi ise muhtemelen İsrail’in bayrağındaki dini sembolü altı köşeli ‘Davud Yıldızı’na bir gönderme. ABD’nin Kudüs Büyükelçisi Mike Huckabee’nin Nil Nehri’nden Fırat’a kadar Tevrat’a göre İsrail’in hakkı olduğunu söylediği bir ortamda Netanyahu da ‘altı köşeli’ hesabıyla gündeme geliyor.

MODİ’NİN ZİYARETİ

NETANYAHU tam da bu açıklamayı Hindistan’ın Hindu milliyetçisi Başbakanı Narendra Modi’nin önceki gün başlayan İsrail ziyareti öncesinde yapması dikkat çekti. İsrail, Pakistan ile hasım olan Hindistan’ı yeni düzende ulaşım, caydırıcılık ve teknik kapasite açısından önemli bir ortak olarak görüyor.

Avrupa’ya ulaşımda Pakistan’ı kullanamayan Hindistan ise kısaca IMEC diye anılan Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, İsrail ve Yunanistan üzerinden Avrupa’ya uzanması önerilen ulaşım ve iletişim bağlantılarını kapsayacak ticaret koridoruna büyük önem veriyor. Savunma sanayisinde işbirliği önemli bir başlığı oluştururken, kuantum teknolojileri, yarı iletkenler ve yapay zekâ diğer potansiyel işbirliği alanları olarak sayılıyor.

KIBRIS-RUM İŞBİRLİĞİ

İSRAİL, Türkiye’yi rakip gören Yunanistan ve ortağı Kıbrıs Rum Kesimi ile de ilişkilere önem veriyor. Birçok Avrupa ülkesinin Gazze krizi nedeniyle İsrail’den uzak durmaya çalıştığı bir dönemde Yunan Başbakanı Kiriakos Miçotakis ve Rum lideri Nikos Hristodulidis geçen aralık ayında Kudüs’e gidip Netanyahu ile savunma, güvenlik, enerji, teknoloji ve ekonomik alanlarda işbirliğini geliştirme mesajları vermiş, üçlü askeri tatbikat düzenleme konusunda anlaşmıştı.