Demansın tek nedeni alzheimer değildir!

Prof. Dr. Özge Yılmaz Küsbeci, toplumda yaygın olarak “Demans” ve “Alzheimer”ın aynı hastalık zannedildiğini, ancak bunun büyük bir yanılgı olduğunu söyledi. Küsbeci, “Alzheimer, demansa en sık neden olan hastalıktır ama tek neden değildir” dedi.

Demansın, kişinin günlük yaşamını etkileyecek düzeyde hafıza, konuşma, davranış ve yön bulma gibi bulgularla ortaya çıktığını belirten Nöroloji Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özge Yılmaz Küsbeci, “Demans denildiğinde sadece bellek kaybını değil; kelime bulma güçlüğü, davranış değişiklikleri ve yön bozukluğu gibi birçok belirtiyi düşünmek gerekir. Alzheimer’da ise en sık görülen özellik yakın zamanı unutma geçmiş olayları ise daha iyi hatırlamadır” ifadelerini kullandı. Alzheimer dışında da demansa yol açan birçok hastalık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Küsbeci, şunları söyledi: “Lewy cisimcikli demans, Frontotemporal demans, Parkinson’a bağlı demans ve damarsal bunama (vasküler demans) en sık gördüğümüz türlerdir. Ayrıca beyin tümörleri, enfeksiyonlar veya beyinde sıvı birikimi (normal basınçlı hidrosefali) gibi ikincil nedenler de demansa yol açabilir.”

- Frontotemporal Demans: Bu demans türünün toplumda en az bilinen ama hasta yakınlarını en çok zorlayan türlerden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Küsbeci, “Hastalık beynin hangi tarafından başlarsa belirtiler de ona göre değişmektedir. Sol taraftan başladığında konuşma bozukluğu, sağ taraftan başladığında ise davranış değişiklikleri öne çıkar. Hastalık ilerledikçe tüm bulgular görülür. Bu hastalarda uygunsuz davranışlar örneğin olmayacak yerlerde yapılmayacak hareketleri yapma, empati kaybı, hasta yakınlarını mahcup edecek hareketler, hatta çöpten eşya toplama gibi sıra dışı davranışlar görülebilir. Bu durum hasta yakınları için de oldukça yıpratıcı bir süreçtir” ifadelerini kullandı.

 - Lewy Cisimcikli Demans: Prof. Dr. Küsbeci, tanı koymada zorlanılabilen türlerden birinin Lewy cisimcikli demans olduğunu belirterek, “Hastalık dalgalı seyreder. Kimi zaman hasta tamamen normaldir, kimi zaman ise unutkanlık ve halüsinasyonlar yaşar. Gece boyunca canlı rüyalar görür, uykuda bağırır, el kol hareketleri yapar. Ayrıca hafif düzeyde simetrik parkinson bulguları da tabloya eşlik eder” dedi.

- Vasküler Demans (Damarsal Bunama): Damarsal bunamanın genellikle inme sonrası ortaya çıktığını ancak zaman içinde beyinde küçük damar tıkanıklarının artmasıyla da oluşabileceğini belirten Prof. Dr. Küsbeci, “İyi bir MR değerlendirmesi ve hasta yakınından alınan detaylı öykü tanı için çok önemlidir” diye konuştu.

 - Parkinson Demansı: Demans Parkinson hastalığının başlangıç bulgusu değildir ama bazı hastalarda 6–10 yıl sonra geliştiğini söyleyen Prof. Dr. Küsbeci, “Bu tipte unutkanlıktan ziyade yürütücü işlevlerde bozukluklar ön plandadır” dedi.

 Her unutkanlığın kalıcı olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Küsbeci, bazı demans türlerinin erken tanıyla tedavi edilebilir olduğuna dikkat çekti ve şunları söyledi: “Normal basınçlı hidrosefali dediğimiz, beyin sıvı kanallarının genişlemesiyle seyreden hastalık erken fark edilirse düzelebilir. Ancak geç kalındığında geri dönüşü olmaz. Bu nedenle her demans hastası iyi değerlendirilmelidir. Demans şüphesi olan kişiler mutlaka ayrıntılı bir nörolojik değerlendirmeden geçmelidir. Doğru tanı koymak için hem hastadan hem yakınından ayrı ayrı hikâye alınmalı, görüntüleme ve kan testleri yapılmalıdır. Çünkü her demans Alzheimer değildir ve bazı türleri tedavi edilebilir.”🙄