KİME SORMUŞLAR DA BURAYI AÇMIŞLAR?

Tanzimat devrinin tarihçilerinin gözünde ayrı bir yere sahip olan devlet adamı Mehmed Emin Âli Paşa’nın, çarşının kapıcısının oğlu olarak çocukluğunu geçirdiği mahal burasıdır. Biraz ileride ise kaderinin yönünü değiştirecek şekilde Bâb-ı Âli kalemine çırak olarak verildiği yer bulunur. 1940-1950’lerin meşum soruşturmalarının devam ettiği emniyet müdürlüğünün bölgesidir. 20. yüzyılda Osmanlı maliyesinin modern dünyaya entegre olduğu bölgedir. Deutsche Bank’ın, borsanın, ticaretin teşekkül ettiği mıntıkadır. Az ötede borçluların hapsedildiği Cafer Ağa Zindanı, İstanbul Ticaret Odası Üniversitesi’nin serpildiği bölge. İmparatorluk, zenginliği hep burada koklamış. Rüstem Paşa Camii Evkafı ve devamı, bütün Karadeniz ile Kuzey Osmanlı bölgesinin gıda ürünlerinin nakledildiği, depolandığı yerler... Unkapanı, Yapkapanı, Balkapanı... İstanbul’un nesilleri cafcaflı hayatı burada tanımışlardır. Tahtakale, daha yukarıda Sultanhamamı, Rıza Paşa Yokuşu, Sultan Beyazid Camii ve civarı, Süleymaniye... Tarihi İstanbul ve de maalesef artık cıvıtılmaya başlayan Şark dünyasının muhteşem şehri İstanbul.

Peki şimdi ne halde?

Yeni Camii ya da diğer adıyla Valide Sultan Camii Külliyesi’ne “Hünkâr Sofrası” kurulmuş. İçinde çikolatacısı da vaaa... Adı “Hünkâr Kasrı Tatlıcısı” ama ikram edilenler; Americano, kapuçino... Kime sormuşlar da açmışlar? Kim izin vermiş de halkın parasıyla tadilatı yapılan bu yere komedi afişleri asmışlar? Hadi izin verdiniz, bir kontrol eden olmaz mı? Gerçekten buraların sahibi kim oluyor? Bunu bir açıklasanız da öğrensek. Bugüne kadar açıklama izan ve sorumluluğu duyan kurum ve belediye görmedik. Bu rezalete müsaade edenler İstanbul âdetlerine de, zarafetine de en kötüsü tarihi mirasına da yabancı...

İSTANBUL KÜTÜPHANELERİ

18. yüzyılda Şark dünyası, İstanbul başta olmak üzere, kütüphanecilik alanında dirildi. İslam tarihinin mazisindeki kütüphaneler 18. yüzyılın ikinci yarısında İsfahan, Yezd, Şiraz, Bağdat, Kahire ama asıl İstanbul’da yeniden canlanmaya başladı. 18. yüzyıl Türkiye’sinde İstanbul kütüphanelerinin ayrı bir yeri vardır. Yalnız bu durum, objektif kelime etrafında, nesnel olarak var olan İstanbul için söz konusudur. Yoksa o kütüphanelerin sahipleri olan nesillerin çocukları bu işle pek uğraşmamışlardır. Ancak bu işe el atan üstadların başında İsmail Erünsal gelir.

BÜTÜN MESELE LİYAKAT

Geçtiğimiz hafta Emrah Safa Gürkan’ın YouTube kanalındaki programda Erünsal üstadın konuşmasını dinledik. Eserlerinin herkesin evinde bulundurulması düşünülür ama bu keyfiyet söz konusu değil. Eminönü, Süleymaniye, Beyazıt, Nuruosmaniye, Ragıp Paşa, Köprülü, giderayak Yıldız, karşıdaki Üsküdar gibi yayılan abideler milletin bilgisi ve ilgisi dışında. Bu programı seyretmeliyiz. Hafızıkütüblük nedir, eski kataloglar nasıl saklanır veya rezil edilir, bu programdan dinlenebilir.

Bütün mesele liyakat. Kütüphanelerin, kütüphanecilik bölümlerinin açılması modern dünyaya ve Şark filmlerine; 18-19. yüzyıl eserlerinin tanıtılması sanki Amerikalı ve Japonlara has bir imtiyaz. Liyakat sahibi uzmanları yetiştirmezseniz, gereken iltifata ve taltife tabi tutulmazlarsa olacağı budur. Kütüphanecilik ilim ve tekniklerinin nadir uzmanları Türkiye’de bizim hayatımız boyunca bile bir köşeye itilmişlerdir. Her işi yapacak insanlar sadece siyasetçilerin çevresinden çıkmıyor. Geçmişten bugüne idareciler maalesef bu konulara çok dikkat etmediler ve acı sonuçları tarihimize mal oluyor.