LOJİSTİK

Küresel gübre ticaretinin yaklaşık yüzde 30’u, petrol ve petrokimya ürünlerinin ise önemli bir bölümü yine Hürmüz Boğazı çevresindeki enerji koridorlarından geçiyor. Bu bölgede risk arttığında sigorta maliyetleri yükseliyor, gemi trafiği yavaşlıyor ve navlun fiyatları sıçrıyor.

Bu noktada hatırlatmamda fayda var. Rusya-Ukrayna savaşı ile birlikte 2022’de Karadeniz’de yaşanan sorun sonrası tahıl navlun maliyetleri bazı rotalarda yüzde 60’tan fazla artmıştı. Benzer bir lojistik şok Körfez bölgesinde de yaşanırsa gıda ticaretinde maliyetin hızla yükselmesi kaçınılmaz olur. Küresel gıda sistemi zaten kırılgan bir denge üzerinde duruyor. Dünya bugün yılda yaklaşık 2.8 milyar ton tahıl üretiyor ve bunun yaklaşık 500 milyon tonu uluslararası ticarete konu oluyor. Yani dünya gıdasının önemli bir bölümü birkaç kritik ticaret hattına bağlı. Bu hatlardan biri sarsıldığında etkisi zincirleme yayılıyor.

İşte tüm bu faktörler nedeniyle İran’daki savaş yalnızca petrol piyasasının meselesi değil. Aynı zamanda küresel gıda ekonomisinin de meselesi.

Bu savaş uzarsa etkisi birkaç ay içinde dünya tarlalarında fazlasıyla hissedilmeye başlar. Dahası hepimizin hayatına kaçınılmaz şekilde yansır. Ekmeğin daha pahalıya satıldığı, sebzelerin her geçen gün daha da zamlandığı bir dünyaya doğru hızla yol alırız.

Yani savaş sadece cephede değil, sofrada da hissedilir. Hem de fazlasıyla...😶