UKRAYNA-RUSYA SAVAŞI İRAN’DA
BÜTÜN gözler Hürmüz Boğazı’na çevrilmişken İran savaşında farklı şeyler oluyor.
Ukrayna ve Rusya’nın vekil güçler olarak işe katılması hepimizi daha tekinsiz sulara sürüklüyor.
Tarihteki iki genel savaşta büyük güçler farklı cephelerde genişleyen bir savaşın içine girmişti.
Korkarım ki Ukrayna ve Rusya’nın dronlar üzerinden kozlarını İran’da paylaşmaya başlaması benzer bir tehlikeye işaret ediyor.
ABD ve İsrail’in İran’a başlattığı saldırı üçüncü haftasına girerken son çatışmalar insansız savaş araçlarının füze ve hava savunma sistemlerinden daha etkili olabildiğini tekrar kanıtladı.
İran’ın çatışmaları bölge ülkelerine yaymasında en büyük etken füzelerinden çok Şahit adlı kamikaze dronlar oldu.
Rusya bu dronları 2022’den beri Ukrayna’ya saldırmak için kullanıyor. Tasarımı İran’a ait olsa da saha tecrübesi Rusya’nın elinde.
Bu pervaneli dronlar patlayıcı taşıyor ve hedeflerine çarparak infilak edecek şekilde programlanıyor.
Hava savunma sistemlerine göre çok daha ucuz olan bu silahlar bir savaş stratejisi olarak “sürü” şeklinde hedefe yollanıyor.
Şimdi İran’ın bu dronları kullanırken anlık olarak Rusya’dan bilgi aldığı, iki ülkenin stratejik olarak hareket ettiği kabul ediliyor.
Amerikan basınına göre Şahit dronlarının maliyeti 20-50 bin dolar arasında. Bir tanesini düşürmek için 3-4 milyon dolarlık maliyeti olan Patriot füzeleri kullanılıyor.
Savaş uzadıkça hem maliyet artıyor hem de hava savunma sistemleri “dron sürülerine” karşı etkisiz kalabiliyor.
İşte tam bu noktada Ukrayna, Körfez ülkeleri için devreye girdi.
Şahit dronlarından en çok canı yanan Kiev, son dört yılda savaş sahasında önemli bir savunma tecrübesi kazandı.
Radar tespiti, elektronik karıştırma ve mobil hava savunmayı birleştiren katmanlı bir ağ kurdu.
Bu konuda en önemli atılımı Batılı müttefikleriyle geliştirdiği anti-dron sistemleriyle elde etti.
Merops adlı dron, Google’ın eski CEO’su Eric Schmidt’in desteklediği bir ABD savunma şirketi tarafından, Ukraynalılarla birlikte geliştirildi.
Yine Şahit’in Rus versiyonu olan Geran-2 dronlarını durdurmak için Ukrayna ve İngiltere ortaklığıyla Octopus (Ahtapot) adlı dron önleme sistemi inşa edildi.
Önceki gün İngiltere, Octopus’ların Hürmüz Boğazı krizi sırasında İran’da kullanılabileceğini açıkladı.
ABD’nin de dron saldırılarına karşılık verebilmek için yaklaşık 10 bin Merops’u bölgeye yolladığı iddia ediliyor.
Trump, “dronlar hakkında her şeyi herkesten çok şey biliyoruz” dese de ABD’li askeri uzmanlar Ukrayna’nın tecrübesine ihtiyaç duyulduğunu düşünüyor.
Zelenski bu konuda “Amerikan üslerinin şu an ihtiyacı olan şey dron önleyiciler. Bu da bizim teknolojimiz” dedi.
Ukrayna geçen hafta Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Ürdün’e heyet göndererek Şahit saldırılarına karşı ellerindeki sistemi tanıttı.
Zelenski’nin buradan finansman sağlamaya çalıştığı açık.
Özetle bir taraftan Rusya, İran’ın arkasında stratejik bir pozisyon edinirken tam karşısında Ukrayna, Batılı müttefikleriyle geliştirdiği teknolojiyle Körfez ülkelerine destek için devrede.
Bunun tek anlamı çatışmanın uzaması ve yayılması değil. Aynı zamanda dünyanın bir yerindeki yangının başka coğrafyalarında da alev almaya başlaması.
Asıl korkutucu olan da bu.