Hepimize sorulan o soru

EVİMİZE gelen bütün misafirlerin kitaplığımızı görünce sordukları o meşhur soruya Metin Celal çoğumuz adına cevap veriyor.

“Bunların Hepsini Okudunuz Mu?” Metin Celâl’in kitabının adı.

Aslında bazı kitapları hemen okumayız, her kitabın okunma zamanı vardır, bir inceleme için bekleyenler de hemen okunan kitaplardan değildir.

Celâl’in kitabını okurken birçok anımı tazeledim. Çoğu zaman bir yazı size bin çağrışım sunar, eksikliklerinizi tamamlar. Başka açıdan da kitap hoşuma gitti, edebiyat dünyasına bütünsel bir bakış. Deneme türünü çok severim, çünkü bir çırpıda bitirmek zorunda kalmazsınız. Ara ara okuyabilir, başka alanlarda onun aracılığıyla yol alabilirsiniz.

Listeyi vereyim size, okuma sıralamasını yapabilirsiniz.

Her kitabın bir serüveni vardır, Metin Celâl de bunu hepimiz adına ‘Yazı Uçar Kitap Kalır’da yazmış, çoğuna katılıyorum.

İÇİNDEKİLER

Yazı Uçar Kitap Kalır

“Bunların Hepsini Okudunuz Mu?”

“Ben öldükten sonra kitaplarım ne olacak?”

İmzalı kitap sorunu

Yazarın biyografisi ile imtihanı

Şairin adı, yazarın soyadı dert oldu

Şairin vasiyeti ne zaman geçerlidir?

Ne güzel kitaplardı onlar...

Kitap klişeleri

Çeviri eleştirisine bildirili protesto

Her yeniden çeviri gerçekten çeviri mi?

Bütün öyküler birbirine benzemiyor mu?

Bir köy edebiyatımız niye yok?

Dünya şiirine neden kulaklarımız tıkalı?

Edebiyat matinelerinin yıldızları kimlerdi?

Nobel Edebiyat Ödülü’ne Türkiye’den kimler aday gösterildi?

Leylâ Erbil hiç ödül almadı mı?

Sevim Burak’ın ödüllerle mücadelesi

Türkân İldeniz “50 yıldır suskun” muydu?

Postmodern bir romancı olarak Nâzım Hikmet

Nâzım Hikmet İnce Memed’i Rusçaya çevirdi mi?

Nâzım Hikmet ve Münevver Varşova’da neleri tartıştılar?

Josephine Baker, hangi Türk şairini dudağından öpmüştü?

“Ben popüler romancıyım”

İlk kadın polisiye yazarımız kimdi?

İlk kadın tiyatro yazarımız kimdi?

İlk yayıncımız kimdi?

İlk Kültür Bakanı kimdi?

“Eseri mi okuyacağız, yazarın sicilini mi?”

“21 günde 21 kitap” okunamaz mı?

Bu yazıların kitaplaşmasını tavsiye eden Selçuk Altun’a da teşekkür borçluyuz.

Yazı Uçar Kitap Kalır

“Söz uçar yazı kalır” diye biliyorduk ama teknolojideki gelişmeler, dijitalleşme yazının da uçabileceğini öğretti bize. İlk deneme yazım, “Yol Ayrımı”, 1979’da ODTÜ Edebiyat Kulübü Bülteni Vurgu’da yayımlandı. O zamanlar hevesli bir şair ve yazar adayı olarak Olivetti marka portatif bir daktilo edinmiştim.

Yazılarımı onda yazıyordum, şiirler için de defterlerim vardı.

Dijitalleşme sayesinde hiçbir bilginin ya da belgenin kaybolmayacağı söylemi, bir kandırmacadan ibaret. Basılı kâğıttan çok daha kolay bir şekilde dijital ortamda yok olabiliyorlar. “Kitaplardan Kurtulabileceğinizi Sanmayın” (çev. Sosi Dolanoğlu, Can Yay., İstanbul, 2010) adlı söyleşi kitabında Umberto Eco ile sinemacı ve dramaturg Jean-Claude Carrière bunu çok güzel anlatıyorlar. Eco ile Carrière, kâğıda basılı kitabın vazgeçilmezliğini anlatırken bildik tezlerin yanında çok önemli bir şeye değiniyorlar; elektronik ortamda bilginin korunamadığı. Bilgisayarın icadından başlayarak sürekli biçim değiştiren veri toplama yöntemlerinden söz ediyorlar. Disketler, CD’ler, kartuşlar ve devamlı yenilenen yazı programları ile bir bilgisayara kayıtlı çok değil beş, on yıl önceki bilgilere bile ulaşılamadığı konusunda görüş birliğine varıyorlar.

Peki her şey kitaplaşmalı mı? Daha önce söylediğim gibi ben bazı şeylerin ilk yayımlandıkları yerde kalmasından yanayım.

Yani her şeyi derleyip kitaplaştırmak taraftarı değilim. Bu nedenle de birçok fırsat çıkmasına ve teklif gelmesine rağmen çalışmalarımı kitaplaştırma konusunda pek istekli olmadım. Hele daha önce bir yerde yayımlanmışlarsa... Az olsun öz olsun diye düşündüm.

Yine de 1979’dan beri, yani 45 yıldır sürekli yazdığım için çok yazı birikti ve bunlardan çoğuna ulaşmak imkânı kalmadı.

O nedenle bazılarını belli bir mantıkla bir araya getirip yayımlama düşüncesi ağır basmaya başladı. Sağ olsun, dostlar ve bazı sıkı okurlar; “Bu yazıları kitaplaştır” diye ısrar ediyordu. Onlara da kulak tıkamayayım dedim. Bu kitapta derlediğim yazılar da bu fikirlerle bir araya geldi.

Yayımlandıklarında ilgi gören, konuşulan tartışılan, kalıcı olacağını umduğum bazı yazılarımı bir araya getirdim. Son yirmi yılda biriken yazılardan küçük bir seçme. İyi okumalar dileğiyle.🤫