GEREKİRSE STOKLARI TEKRAR KULLANIRIZ

 UEA’nın girişimleriyle 11 Mart’ta 400 milyon varillik stratejik petrol stoku piyasaya sürülmüştü. Fatih Birol bu hamlenin petrol fiyatlarında 18 dolarlık bir düşüşle geçici bir rahatlamaya sebebiyet verdiğine dikkat çekti ve devam etti:

“Fakat hemen arkasından yine bombalamalar geldi ve fiyatlar yeniden yükselişe geçti. Bu, şimdiye kadarki en büyük petrol stok arzı olmasına rağmen, bizim stoklarımızın toplamda yüzde20’sine tekabül ediyordu. Yani elimizde hâlâ yüzde 80’lik bir stok duruyor. Eğer gerek olursa bunu da kullanmaktan çekinmeyeceğimizi söyleyebilirim.”

YOĞUN DİPLOMASİ

Her gün neredeyse 7/24 dünya liderleri ve hükümetleri ile istişare halinde olduğunu belirten Fatih Birol, “Mesela geçen hafta G7 Dönem Başkanı ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile istişare ettim. Asya’ya gidiyorum çünkü bu krizden en çok onlar etkilendi. Pazartesi günü Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ile, çarşamba günü de Japonya Başbakanı Sanae Takaichi ile görüşeceğim. Birçok petrol ve doğalgaz üreticisi ülke ile direkt temastayız. ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Suudi Arabistan Enerji Bakanı Abdulaziz bin Selman Al-Suud, Brezilya, Norveç gibi ülkelerin bakanlarıyla yakın temastayım. Ayrıca Bakanımız sayın Alparslan Bayraktar, Hindistan Petrol Bakanı Puri ve diğer bakanlarla bundan sonra nasıl hareket edebiliriz diye bir enerji mekik diplomasisi yürütüyoruz. Bu hafta da Çin’in Fransa Büyükelçisi Deng Li’yi kabul edip, Çin’i bu çabaların içine kattık” dedi.

HÜRMÜZ AÇILMAZSA SIKINTI BÜYÜR

Fatih Birol ile konuşmamızın belki de en önemli yerine dikkatinizi çekmek istiyorum. UEA ve liderler petrol krizinin bir ekonomik krize dönüşmemesi için yoğun çaba içindeler. Ancak bu çabaların etkisi savaş devam eder de Hürmüz’deki sıkıntı sürerse çok sınırlı kalacak. Nedenini Fatih Birol’dan madde madde şöyle aktarayım:

Bizim yaptığımız çalışmalar – yani bir yandan stokların artırılması, bir yandan tüketimin azaltılmaya çalışılması ve enerji diplomasisi – ancak fiyatların daha fazla yukarı gitmemesine yardımcı oluyor.

Aslında pazarların ve fiyatların normal seviyelere gelmesini sağlayacak esas çözüm Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması. Bizim çabalarımız sadece bu ekonomik acının hafiflemesine neden olacak. Ama eğer Boğaz uzun bir süre açılmazsa dünyadaki ekonomik zararlar hızlı bir şekilde artabilir diye endişeleniyorum.

Eğer bu kriz devam ederse enflasyonist baskıya yol açacak. Özellikle enerji ithal eden ülkelerde cari açığa, ekonomik büyümenin zayıflamasına yol açacak. Ülkeler aynı 70’lerin sonu, 80’lerin başında olduğu gibi gibi bir dış borç sarmalına girip o ciddi sorunlarla karşı karşıya kalacaklar.

Sadece petrol, enerji ithal eden ülkeler değil aynı zamanda Ortdoğu’daki ülkeler de mesela Irak diyeyim, çok ciddi ekonomik sorunlarla karşı karşıya kalacak. Bu da bizim ekonomimizi ayrıyeten etkileyecektir.