Bırakın Banksy’nin yakasını eserlerine bakın

KİMLİĞİNİ gizli tutması kimine göre sanatsal özgürlüğü için gerekliydi kimilerine göreyse bir pazarlama tekniği.

1990’lı yıllarda Bristol’ün duvarlarını boyayan bir asi iken İngiltere ve Amerika’daki müzayede evlerinde milyonlarca dolara eserleri satılan bir sanatçıya dönüşünce sistemin de içine girmiş oldu. Bu ‘debdebeli anonimlik’ artık onu koruyamaz hale geldi.

Nihayet Reuters geçen hafta İngiliz sokak sanatçısı Banksy’nin gerçekte kim olduğunu açıkladı. Banksy, aslında Bristol doğumlu 51 yaşındaki Robin Gunningham’dan başkası değil. Ancak araştırma, Gunningham’ın deşifre olmamak için birkaç yıl önce ismini çok daha yaygın bir isim olan David Jones olarak değiştirdiğini yazdı.

Kanıtları ise sanatçının 2022’de Ukrayna’ya yaptığı bir geziye, eski iş ortakları tarafından paylaşılan fotoğraflara ve 2000 yılında New York’ta gözaltına alındığı sırada yazılmış el yazısı bir itiraf notuna dayanıyor.

Banksy hakkında yapılan ilk kapsamlı çalışmalardan biri Will Ellsworth-Jones tarafından kaleme alınmıştı. 2015 yılında dilimize ‘Banksy-Duvarların Ardındaki Adam’ adıyla çevrilen kitap için yapılan tanım tüm bu yaşananların özeti gibi: “Sanat ve ticaret arasında acı çeken bir karakterin parasının ve kimliğinin peşinde acımasız bir takip.”

Sanatçının avukatları bu haberin sanatçının mahremiyetini ihlal edeceğini, sanatına müdahale olduğunu ve onu tehlikeye atacağını belirterek “Anonim olarak veya takma isimle çalışmak toplumsal açıdan hayati çıkarlara hizmet eder. Yaratıcıların, misilleme, sansür veya zulüm korkusu olmadan güç sahiplerine doğruları söylemelerine izin vererek ifade özgürlüğünü korur” diye açıklamada bulundu.

Sanat dünyasının zor kabul edilmiş ama inatla içine çekilen bu kaçak gerillası anonimliğin kendisini yasaların ve sistemin mecburiyetlerinden korumak için gerekli olduğunu söylüyor e-posta aracılığı ile verdiği röportajlarında.

Will Ellsworth-Jones daha on bir yıl önce yazdığı kitabında “Bu geçmişte doğruydu ama kariyerinin bu noktasında pek çok şehir yeni bir Banksy’yi duvarlarında konuk etmeye bayılacaktır. Sorun işlerin en iyi şekilde nasıl korunacağı olmalıdır, yaratıcısının nasıl yakalanacağı değil” diyor.