PEKİ SONRASI
Savaşın seyri netlik kazanınca bazı yatırım araçları öne çıkacak. Savaş biterse, artan risk iştahıyla riskli varlıkların öne çıkması muhtemeldir. Dolardaki zayıflama ve tahvil faizlerinde gerileme ile birlikte altın ve gümüş fiyatlarında da yükseliş beklenebilir. Bu açıdan son dönemde tartışılsa da altının güvenli liman özelliği devam edebilir. Borsa İstanbul’da bu aşamada temkinli görünüm sürüyor.
YABANCI ÇIKIŞI DEVAM EDİYOR
İran savaşının yabancı yatırımcıların tavırlarına ve parasal istatistiklere yansımaları, yakından takip edilen bir konu. TCMB verilerine göre 20 Mart ile biten haftada yabancı yatırımcılar 137 milyon dolarlık hisse senedi, 130 milyon dolarlık tahvil ve bono satışı yaptılar. TCMB brüt rezervlerindeki erime ise 12 milyar dolar oldu. Yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduatı 2.2 milyar dolar azaldı. Savaşın başladığı tarihten itibaren üç haftada toplamda; TCMB brüt rezervlerindeki gerileme 33 milyar dolara ulaşmış durumda. Swap hariç net rezervlerde ise 35 milyar dolarlık azalma söz konusu. Rezervlerdeki erimenin 20 milyar dolarlık kısmı altından geliyor. Bunda altın fiyatlarındaki düşüş ile altın ve döviz satışları etkili oldu. Aynı dönemde hisse senetleriyle tahvil ve bonodaki toplam yabancı çıkışı 5.95 milyar dolar. Carry trade pozisyonlarında ise son üç haftada toplam çıkışın 14.7 milyar dolar olduğu haber akışları arasında yer aldı. Yükselen enflasyon, rezervlerdeki eksilme ve yabancı çıkışlarını dikkate aldığımızda savaşın uzaması durumu söz konusu olursa ‘22 Nisan’daki TCMB toplantısında faiz artırımı gündeme gelir mi’ sorusu daha yüksek sesle dillendirilmeye başlandı. Hatırlanırsa savaşın başladığının ertesi günü olan 1 Mart’ta TCMB haftalık repo ihalelerini iptal ederek “örtülü faiz” artırımına gitmişti. Dövizin sakin kalmasında TCMB’nin döviz satışıyla birlikte örtülü faiz artırımı etkili oldu. Geçtiğimiz yıllarda faiz artırılarak TL değerli kılınıp ciddi rezerv birikimi sağlanmıştı. Bunun bedeli bütçeden artan faiz gideri olarak ödendi. Şimdi aynı döngüye düşmemek için faizde temkinli bir duruş gözleniyor. Ancak savaş uzarsa faiz artırım seslerini daha fazla duyabiliriz.
Döviz kurlarındaki yükseliş ivme kazanırsa kur geçişkenliğine bağlı olarak enflasyona etki edecek. Zaten petrol fiyatlarındaki yükselişle enflasyona ağır bir yük gelmiş durumda. Savaş ciddi bir olay. Küresel ekonomideki diğer ülkeler gibi Türkiye’ye de yansımaları kaçınılmaz bir durum.