Bu benzin fiyatı Trump’ı yakar

ABD’de kabul görmüş bir tespittir. Benzinin pompa fiyatı halkın psikolojik sınırlarını belirler. Benzinin galon fiyatının 3 doları aşması rahatsızlık yaratır. 4 dolar tepkiye neden olur. 5 dolar ise siyasi kriz demektir.

Benzin fiyatı ile ABD başkanına desteğin arasında güçlü bir ilişki vardır. Denklem çok basittir. Benzin fiyatı yükselir, başkanın destek oranı düşer. Benzin fiyatı düşer, destek oranı toparlanır. Örnek mi?

Yakın tarihten... Joe Biden döneminde 2022’de benzin 5 doların üzerine çıktığında onay oranları ciddi geriledi. Aynı durum geçmişte Barack Obama ve George W. Bush dönemlerinde de gözlendi.

FATURA BAŞKANA KESİLİR

ABD seçmeni petrol fiyatının küresel bir piyasada oluştuğuna falan bakmaz. Tak diye faturayı başkana keser.

Peki ama neden ABD’de benzin fiyatı bu kadar baskındır diyebilirsiniz. Benzin fiyatı halk için en görünür enflasyon kalemidir. Tüketici enflasyonu en çok gördüğü fiyat üzerinden hisseder. Yani insanlar ekonomiyi “hissettiği yerden” okur. Yapılan araştırmalara göre ABD’de o yer çoğu zaman benzin istasyonudur. Görünür fiyat algıyı, algı da oy davranışını etkiler.

Bu noktada dün New York Times’ın gündeme taşıdığı bazı tespitlere göz atmamızda fayda var:

ABD’de benzinin fiyatı, salı günü ortalama 4 doları aşarak Ağustos 2022’den bu yana ulaşılamayan bir seviyeye çıktı. 

Bu durum, Ortadoğu savaşının başlamasından bu yana neredeyse kesintisiz devam eden ve Amerikalı tüketicilerin satın alma gücünü aşındıran bir dizi artışın devamı niteliğinde. 

Bir ay önce 3 doların altında olan benzin fiyatının 4 doların üzerine çıkması, Amerikalı sürücülerin harcama alışkanlıklarını değiştirmelerine yol açabilir. 

Uzmanlar, “Benzin fiyatlarına takıntılıyız çünkü bu fiyatlar ‘Araba kullanabilir miyiz, sevdiğimiz şeyleri yapabilir miyiz’ gibi birçok şeyi belirliyor ve şimdi bunların bir kısmı risk altında” diyor. 

Fiyatlar artmaya devam ediyor. Amerikalıların bütçeleri ve harcamaları üzerindeki baskı daha da artacak.

2024’te yeniden seçilmesinden bu yana fiyatların nasıl düştüğüyle övünen Başkan Trump için, savaşın sonuçlarının bu kadar görünür bir şekilde hatırlatılması siyasi bir yük teşkil ediyor. Hatırlarsanız Trump’ın siyasi markası büyük ölçüde şu iddiaya dayanıyordu: “Ekonomiyi ben yönetirim.” Bu yüzden ‘benzin fiyatı ‘cebime dokunuyor’ tepkisi doğrudan Trump’a yazar. ABD’de kongredeki dağılımı belirleyecek ara seçimler kasım ayında yapılacak. Bu seçimlerde alınacak kötü bir sonuç Trump’ın azledilmesi olasılığını yeniden gündeme taşıyacak.