Filistinli mahkûmlara idam yolu açıldı! İsrail utanç yasasını onayladı

İsrail parlamentosu Knesset, Filistinli mahkûmların idam edilmesinin önünü açacak tartışmalı yasayı onayladı. Önceki gün İsrail Başbakanı Netanyahu’nun da katıldığı oylamada yasanın kabulü sonrası aşırı sağcı bakan Ben-Gvir şampanyalı kutlama yaparken, dünyadan tepki sesleri yükseldi.

Filistinli mahkûmların cezaevlerinde sistematik eziyete maruz bırakıldığı ve cezaevi koşullarının bile isteye kötüleştirildiği öne sürülen İsrail’de 120 sandalyeli Knesset Meclisi, Filistinli mahkûmlara idam cezası getirilmesini öngören tartışmalı yasa tasarısını onayladı. Parlamentonun bahar tatiline girmesinden sadece birkaç gün önce Knesset Genel Kurulu’nda yapılan oylamada, yasa tasarısı 48’e karşı 62 oyla kabul edildi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da yaklaşık 12 saat süren oturuma bizzat katılarak lehte oy kullandı.

CELLATI DEVLET KORUYACAK

İlk kez 2022 yılında aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir tarafından teklif edilen “Teröristler İçin Ölüm Cezası” başlıklı yasa tasarısı, “İsraillilerin ölümüyle sonuçlanan eylemlere katılan” Filistinlilere idam cezası verilmesini zorunlu kılıyor. Yasaya göre infaz, ölüm cezasına çarptırılan suçlunun İsrail Cezaevi Servisi tarafından görevlendirilen bir gardiyan tarafından “asılması yöntemiyle” gerçekleştirilecek. Gardiyana kimlik gizliliği ve cezai dokunulmazlık tanınacak. İdama mahkûm edilen Filistinliler, yetkili personel dışında kimsenin ziyaretine izin verilmeyen ayrı bir tesiste tutulacak. Avukat görüşmeleri ise sadece görüntülü olarak gerçekleştirilebilecek.

90 GÜN İÇİNDE İNFAZ

Yasaya göre idamların, cezanın kesinleşmesinden sonraki “90 gün içinde” infaz edilmesi gerekecek. Aynı zamanda idam kararı için hâkimler arasında oy birliği şartı da aranmayacak. Yasa, 7 Ekim 2023 saldırılarına karışan ve halihazırda gözaltında olan kişilere geriye dönük olarak da uygulanamayacak.

Yasanın kabul edilmesi İsrail’deki aşırı sağ güruhu için seçim öncesi önemli bir “zafer” anlamına geliyor. Zira Ben-Gvir, yasayı Otzma Yehudit (Yahudi Gücü) partisinin Netanyahu ile imzaladığı koalisyon anlaşmasının temel şartlarından biri olarak dayatmıştı.

BATI ŞERİA DA DAHİL

Batı Şeria’da yaşayan Filistinlilerin tabi tutulduğu askeri mahkemeler de idam cezası verebilecek. Uluslararası hukuka göre işgal altındaki bir bölge olan Batı Şeria’da bu tür bir düzenlemenin “fiili ilhak” anlamına gelebileceği değerlendiriliyor. Bununla beraber yasa kapsamında Yahudiler yargılanmayacak.

ŞAMPANYA İLE KUTLADI

Filistin düşmanlığıyla tanınan Bakan Ben-Gvir, oylama öncesi ve sonrasında “kutlamalar” gerçekleştirdi. Oylamaya ceketinin yakasına taktığı küçük bir “darağacı ilmiği” sembolüyle katılan Ben-Gvir, öncülük ettiği yasa tasarısının kabul edilmesini bir grup milletvekiliyle şampanya içerek kutladı. “Teröristleri idam edelim, mümkün olduğunca fazla” diye konuşan Ben-Gvir, yasanın parlamentoda son yıllarda kabul edilen “en önemli yasa” olduğunu öne sürdü. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, “(İdam cezası) İşgal altındaki Filistin topraklarında yaşayanlara uygulanması bir savaş suçu teşkil edecektir” ifadelerini kullanırken Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, İsrail’i uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine uymaya çağırdı.

BİLGİ NOTU: İsrail’de idam cezası, adi suçlar ve barış dönemi için 1954’te kaldırılmış olsa da, teorik olarak “insanlığa karşı suçlar” ve “vatana ihanet” gibi istisnai durumlar için mevcut. İsrail tarihinde idam cezası sadece iki kez uygulandı. İlki 1948’de “vatana ihanet” suçlamasıyla idam edilen ve daha sonra suçsuzluğu kabul edilen İsrailli subay Meir Tobianski, ikincisi ise 1962’de idam edilen Nazi savaş suçlusu Adolf Eichmann.