Savaş pilotunun hayat bağları
Pilot savaşta fırlatma koltuğunu harekete geçirdiğinde aslında yalnız değildir. Aşağıda da hayatta kalmasını sağlayacak donanıma sahiptir. Tabancadan suya, beslenme barlarından denize düşmüşse köpek balıklarından koruyacak malzemelere kadar birçok ekipmanı vardır. Onları kullanarak düşman eline geçmeden yaşamaya çalışır. İşte o bağlar ve süreç…
DÜŞMAN toprakları üzerinde uçuyordur. Bir anda uçağı vurulur ya da başka bir nedenle uçak anormal duruma girer. Savaş pilotu artık uçağını terk etmek zorundadır. O an en zor andır...
Böyle bir durumda pilot, kokpitteki koltuğunun alt önündeki özel kolu çekerek saniyenin çok küçük bir bölümünde devreye giren bir zincirleme mekanizmayı başlatır. Önce uçağın kanopisi (üst camı) patlayıcı cıvatalarla parçalanır ya da tamamen fırlatılır. Ardından koltuk, (ejection seat) roket veya güçlü barut kartuşları yardımıyla uçağın dışına doğru büyük bir ivmeyle fırlatılır.
Fırlatma anında pilotun vücudu ciddi G kuvvetlerine maruz kalır. Bu yüzden pilotlar özel uçuş kıyafetleri, kasklar ve boyun destek sistemleri kullanır. Koltuk, pilotu belirli bir yüksekliğe ulaştırdıktan sonra otomatik olarak dengelenir, pilottan ayrılır ve uygun irtifada paraşüt açılır. Bu süreç o kadar hızlıdır ki pilot irtifada geçici baygınlık da yaşar. G kuvveti ile kanı aşağı çekilir. Ancak paraşütü açıldığında normale döner. Daha gelişmiş sistemlerde, pilotun bilinci kapalı olsa bile tüm süreç tamamen otomatik şekilde ilerler. Pilotun düşüş sırasında ve düştüğü anlarda nasıl davranacağını eğitimlerde gösterirler. Ve sakat kalmaması için gerekli yöntemler defalarca uygulama ile anlatılır.
Modern fırlatma koltukları yalnızca “kaçışı” değil, hayatta kalmayı da hedefler. Paraşüt, can salı, acil durum vericisi, oksijen tüpü ve deniz üzerine düşüşlerde şişebilen ekipmanlar bu sistemin parçasıdır. Pilotun belindeki kemere bağlı olan ‘survival kit’ yani hayatta kalma ekipmanları sayesinde pilot, uçağından ayrıldıktan sonra kurtarma ekipleri gelene kadar yaşamsal ihtiyaçlarını karşılayabilir. Bu kit kemere 5 metre uzunluktaki bir ip ile bağlıdır.