İhbar tazminatında tüm merak edilenler

SORU: 2025 yılının ocak ayında plastik kap üreten bir atölyede çalışmaya başladım. 16 yıldır sigortalı çalışıyorum. Sene başında işveren zam yapmadı, bizi bu tarihe kadar oyaladı. Şimdi de benim ile birlikte 4 arkadaşı işten çıkartıyor. Kıdem tazminatını alabiliyorum ama muhasebeci ihbar tazminatını ödemeyeceğini söyledi. Bizim gibi olanlar için tazminat ödenmiyormuş. Size danışmak istedik. Bizim tazminat hakkımız var mı? Gökhan T.

CEVAP: Çalışanlar kıdem tazminatı konusunda bilgiye sahipler ama iş ihbar tazminatına gelince ne işveren ne de çalışan tazminatın nasıl alınacağını, hangi durumlarda hak edileceğini pek bilmiyor. Bu nedenle de ihbar tazminatı, işveren ile çalışan arasında hep uyuşmazlık konusu olmuştur. Konuya detaylı değineyim. İşveren istediği gibi çalışanı işten çıkaramaz, çalışan da isteği zaman işten ayrılamaz. İş sözleşmesini sonlandırmanın belirli şartları ve süreleri var. Her iki taraf için iş sözleşmesini sonlandırmanın süresine, ihbar süresi deniliyor. İhbar süresi de çalışanın işyerinde geçirdiği süreye göre belirleniyor.

Çalışma süresi 6 aydan az ise ihbar süresi 2 hafta, 6 ay ila 1.5 yıl arası ise ihbar süresi 4 hafta, çalışma süresi 1.5 yıl ila 3 yıl arası ise ihbar süresi altı hafta. Çalışma süresi 3 yıldan fazla ise ihbar süresi 8 hafta. İşte bu sürelere göre işveren ve çalışan iş sözleşmesini sonlandırabiliyor. Örneğin, bir işyerinde 4 yıldır çalışıyorsanız sekiz hafta önceden iki taraf birbirine ayrılacağını bildirmek zorunda. Bu 8 hafta sonra iş sözleşmesi sonlandırılabilir.

İhbar sürelerine uyulmazsa her iki taraf için de ihbar tazminatı hakkı doğar. İşveren, çalışanı ani olarak işten çıkarır ya da ihbar süresini beklemeden iş sözleşmesini tek taraflı sonlandırırsa, çalışana ihbar tazminatını öder. Aynı şekilde işçi de ihbar süresine uymadan işten ayrılırsa, işverene tazminat ödemek durumunda. Ya da işveren çalışandan bu tazminatı talep edebilir ve ihbar süresine ait ücreti çalışandan isteyebilir. En fazla sekiz haftalık ihbar tazminatı alınabilir.

İhbar tazminatı işçinin çalıştığı süreye, aldığı brüt ücrete göre hesaplanıyor, ihbar süresi kadar tazminat ödeniyor. Eğer işveren, ihbarda bulunmadan çalışanı işten çıkarırsa, yasal ihbar süresi kadar ücreti ödemek durumunda. Buna da ihbar tazminatı deniliyor. Örneğin, asgari ücretli çalışıyorsanız (brüt aylık 33.000 TL, günlük 1.101 TL) ve çalışma süreniz de 2 yılsa; işveren altı haftalık ihbar süresini doldurmadan sizi işten çıkarırsa, 46 bin lira ödemek zorunda.