Genişletilmiş lisanslama yolda

Müzik alanında telif haklarının geleceğini merkeze alan “Yapay Zekâ Çağında Müzik Alanında Telif Haklarının Geleceği Çalıştayı” geçen hafta yapıldı. Çalıştayın odağında “Yapay Zekâ Çağında Müzik Alanında Telif Haklarının Geleceği” vardı.

Yapay zekâ saniyeler içinde şarkı yazıyor, aranje yapıyor, hatta yıldız isimlerin seslerini birebir kopyalıyor! Peki ama bu eserlerin sahibi kim?

İşte bu yakıcı soruyu masaya yatırmak için MSG, MESAM ve MÜYAP güçlerini birleştirdi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın da desteğini alarak Türkiye’de bu kapsamda ilk kez düzenlenen dev bir çalıştaya imza attılar. Sadece meslek birlikleri mensupları değil CISAC, GESAC gibi uluslararası devlerin temsilcileri, akademisyenler, hukukçular ve yargı mensupları da oradaydı.

Hem katılımcıların hem de konuşmacıların aklında genişletilmiş lisanslama modelini hayata geçirmek vardı. Nedir bu genişletilmiş lisanslama derseniz, yasal bir düzenlemeyle yetkilendirilen bir meslek birliğinin, sadece kendi üyelerinin değil, üyesi olmayan hak sahiplerinin de eserlerini ve bağlantılı haklarını topluca yönetmesine olanak tanıyan bir sistem. Bu sistemde meslek birliğinin yetkisi, dışarıdaki hak sahiplerini de kapsayacak şekilde genişletiliyor ve böylece kullanıcılarla yapılan lisans sözleşmeleri ilgili kategorideki tüm eserler için geçerli (genişletilmiş) bir etki doğuruyor.

Temelinde gönüllülük esası yatan bu modelde, hak sahiplerine diledikleri zaman sistemden çıkabilme imkânı sunularak telif haklarının kişiye özel (münhasır) niteliği korunmuş oluyor.

TELİF HARİTASINI ÇIKARDILAR

Çalıştay üç ana oturumda gerçekleşti ve uzmanlar deyim yerindeyse yapay zekânın telif haritasını çıkardılar. “Eserin Sahibi Gerçekten Kim?” konusunda Prof. Dr. Gül Okutan Nilsson, Dr. Eda Çataklar ve Dr. Muhammed Furkan Akıncı’nın sunumlarıyla yapay zekâ üretimlerinin hukuki niteliği tartışıldı. Dünyadan örneklerle katılımcılara detaylı bilgi verildi.

“Çözüm Genişletilmiş Lisanslama mı?” oturumunda ise Prof. Dr. Mustafa Ateş’in moderatörlüğünde, Prof. Dr. Cahit Suluk ve İrem Toprakkaya yapay zekanın yarattığı sorunlara pratik bir çözüm önerisi olarak “genişletilmiş toplu lisanslama” modelini ve sektörel uygulamaları masaya yatırdılar.

“Dünya Bu İşe Ne Diyor?” oturumunda ise gözümüzü yurt dışına çevirdik. CISAC temsilcisi Mitko Chatalbashev’in moderatörlüğünde, Natasha Mangal (CISAC) ve Burak Özgen (GESAC) dünyadaki güncel gelişmeleri, yasal düzenlemeleri ve açılan o büyük davaları paylaştı.

Bu paylaşımlar ve tabii çalıştay süresince yapılan konuşmalarda, sohbetlerde nereden geldik, nereye gidiyoruz konusu sıklıkla konuşuldu. Sorunlar meslek birlikleri düzeyinde masaya yatırıldı.

Özetle müzik sektörü yapay zekânın ayak seslerini çok yakından, ensesinde hissediyor.

Ancak bu kez hazırlıksız yakalanmamak ve emeklerini teknolojiye yedirmemek için tek yürek olmuş durumdalar. Bakalım önümüzdeki günlerde yasalar, teknolojinin bu baş döndürücü hızına nasıl ayak uyduracak?

Takipte kalacağız.