NASIL EMEKLİ OLACAKSINIZ?
Mesela, cıva üretiminde çalışan bir işçinin fiili hizmet zammı 90 gün. Bu meslekte 12 ay çalışıldığında 15 ay çalışılmış sayılıyor ve hem prim gün sayısı artıyor hem de erken emekli olunuyor. Normal şartlarda 360 gün çalışılması gerekirken, cıva üretiminde çalışanlar bir yıl içinde 450 gün çalışmış sayılıyor. Madenlerde çalışanlar için bu süre daha fazla; 180 gün, 6 ay. Yeraltı madenlerinde çalışan bir işçi 360 gün çalıştığında fiili hizmet süresi zammı uygulandığında 540 gün çalışmış sayılıyor. Tabi, bu işlerde çalışanların, erken emekli olabilmesi için en az 3600 gün o meslekte çalışmış olması gerekiyor.
Bir de hesaplama yöntemi var, onu da anlatayım. Çalışılan her 360 gün için 60 gün eklenecekse çalışılan gün sayısını 0.17 ile, 90 gün eklenecekse çalışılan toplam gün sayısını 0.25 ile, 180 gün eklenecekse çalışılan gün sayısını 0.50 ile çarpıp, fiili hizmet süresi zammı bulunabilir. Örneğin, çalışma gününüz 7000 gün ise bunu 0.25 ile çarptığınızda (90 gün eklenecekler için) çıkan 1750 günü çalışma sürenizin üzerine ekleyeceksiniz. Bu süreyi yaştan da indirebilirsiniz. Yaş haddinden indirime hak kazanmak için 3600 koşulu da bulunuyor. Altını çizeyim, fiili hizmet süresi zammı ile hem yaş haddinden indiriliyor hem de sigortalılık süresine ekleniyor.
YIPRANMA HAKKI KALKTI MI?
Geçen yılın başında SGK, yıpranma payı ile ilgili önemli bir duyuruda bulundu. Bu duyuru, yıpranma payının kalktığı şeklinde algılandı. Oysa durum farklı. Onu da anlatayım. Fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki işyerlerinde inceleme yapan SGK, yıpranma hakkına tabi olmayan çalışanlar için de yıpranma hakkına sahipmiş gibi bildirimler yapıldığını tespit ediyor. Örneğin, cıva üretimi yapan işletmede yapılan incelemede, üretim aşamasında çalışan işçilerin yanı sıra sekreter, büro görevlisi, danışman, şoför sıfatıyla çalışanların da erken emeklilik hakkı elde edebilmeleri içen işveren tarafından fiili hizmet süresi zammından yararlandırıldığı tespit ediliyor.😑