33 ülkede 'aşırı yüksek su stresi' riski... Susuz gelecek alarmı

Dünya genelinde artan nüfus, kentleşme, tüketim alışkanlıkları, çatışmalar ve iklim değişikliği su kaynakları üzerindeki baskıyı hızla artırıyor. Günümüzde geleceğe yönelik tahminler 2040 yılına kadar Türkiye dahil 33 ülkenin ‘aşırı yüksek su stresi’ riskiyle karşı karşıya kalacağını ortaya koyuyor.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ile İran’ın misillemelerine ilişkin gelişmeler sürerken, İran basınında Körfez ülkeleri ve Ürdün’deki kritik enerji üretim ve tuzdan arındırma tesislerine ait görüntülerin paylaşılması ve bu tesislerin olası saldırılarda hedef alınabileceğinin belirtilmesi, su güvenliğine yönelik endişeleri yeniden gündeme taşıdı. Körfez ülkelerinde içme suyu, tarım ve sanayi için hayati öneme sahip bu tesislerin hedef alınması, milyonlarca insanı etkileyebilecek geniş çaplı bir insani kriz riskini beraberinde getiriyor.

167 ÜLKE ANALİZ EDİLDİ

Öte yandan artan sıcaklıklar, değişen yağış rejimleri ve kuraklık riskinin yükselmesi bazı ülkelerde su arzını azaltırken, nüfus artışı ve kentleşme ise su talebini hızla artırıyor. Özellikle, üretim safhalarında yoğun su kullanımı gerektiren elektrik ve hayvansal gıda tüketimindeki artışın su talebini yükselttiği biliniyor. Su stresi, tarım, sanayi ve kent yaşamının sınırlı su kaynaklarına bağımlı hale gelmesine yol açarak ekonomik kırılganlığı artırıyor.

Merkezi ABD’de bulunan düşünce kuruluşu Dünya Kaynakları Enstitüsü (WRI), Ağustos 2025’te yüzey suyu kaynakları üzerindeki rekabeti ve tükenmeyi ölçen su stresi göstergesi kapsamında 167 ülkeyi analiz etti. Araştırmada, 2040 yılında ‘aşırı yüksek su stresi’ kategorisinde yer alacağı öngörülen 33 ülke şöyle sıralanıyor: “Bahreyn, Kuveyt, Katar, San Marino, Singapur, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Filistin, İsrail, Suudi Arabistan, Umman, Lübnan, Kırgızistan, İran, Ürdün, Libya, Yemen, Makedonya, Azerbaycan, Fas, Kazakistan, Irak, Ermenistan, Pakistan, Şili, Suriye, Türkmenistan, Türkiye, Yunanistan, Özbekistan, Cezayir, Afganistan, İspanya ve Tunus.”

ORTADOĞU KRİTİK BÖLGE

Türkiye’nin listede 27. sırada bulunması, artan su talebiyle iklim kaynaklı arz baskısının birlikte etkili olabileceğine işaret ediyor.

Araştırmada, söz konusu 33 ülkeden 14’ünün Ortadoğu’da bulunduğu ve Bahreyn, Kuveyt, Katar, BAE, Filistin, İsrail, Suudi Arabistan, Umman ile Lübnan’ın ise en yüksek risk puanına sahip ülkeler arasında yer aldığı belirtildi. Ortadoğu’nun halihazırda dünyanın en az su güvenliğine sahip bölgelerinden biri olarak kabul edildiği aktarılan araştırmada, bölgenin yeraltı suyu rezervlerine ve deniz suyunun tuzdan arındırılması gibi maliyetli yöntemlere yoğun biçimde bağımlı olduğu kaydedildi. Körfez kıyılarında 400’den fazla tuzdan arındırma tesisinin bulunduğu aktarılan araştırmada, bu tesislerin içme suyu, tarım ve sanayi için kritik bir rol üstlendiğine dikkati çekildi.

Araştırmada, Suriye’de 2011’deki iç savaş öncesinde yaşanan uzun süreli kuraklığın, tarım gelirlerinin çökmesine ve yaklaşık 1.5 milyon kişinin kırsaldan kentlere göç etmesine neden olduğu ifade edildi.