Trump'tan NATO'ya Hürmüz Boğazı ültimatomu: 'Birkaç gün içinde' yeniden açılsın

ABD Başkanı Donald Trump, NATO müttefiklerinin Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için günler içinde bir çözüm bulması gerektiğini söyledi. Böyle bir operasyonun, Avrupalı müttefiklerin başlangıçtaki isteksizliğine rağmen, bölgeye askeri gemiler ve personel konuşlandırılmasını içermesi muhtemel görünüyor.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, perşembe günü Washington'da yapılan görüşmelerin ardından Trump'ın taleplerini kilit üye ülkelere iletti.

Rutte, Washington ziyaretinin üç günlük ayağında Beyaz Saray'da Trump'ın yanı sıra Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth ile de görüştü. ABD, İsrail ve İran'ı kapsayan çatışma ile Hürmüz Boğazı'nın kapatılması, gündemin üst sıralarında yer aldı.

Ziyaret öncesinde Trump, ABD'nin NATO'ya katılımını yeniden değerlendirme tehdidini yineledi; Avrupalı müttefikleri, İran tarafından uluslararası deniz taşımacılığına büyük ölçüde kapatılan boğazın güvenliğini sağlamak için varlık katkısı yapma çağrılarını reddettikleri gerekçesiyle eleştirdi.

Görüşmelerin ardından Rutte, Trump'ın bu konuda "kesinlikle hayal kırıklığına uğradığını" söyledi.

Rutte, basına kapalı gerçekleşen özel görüşme için, "Çok açık sözlü, çok açık bir tartışmaydı ama aynı zamanda iki iyi dost arasında geçen bir görüşmeydi," dedi.

Perşembe günü Rutte'nin, Washington'dan Avrupa başkentleriyle temasa geçerek Trump'ın müttefiklerin boğazı yeniden açmaya yönelik bir plan ortaya koyması yönündeki ısrarını aktardığı bildirildi.

Bir NATO sözcüsü Euronews'e yaptığı açıklamada, "Genel Sekreter, Washington'daki görüşmeleri hakkında müttefiklerle temas halinde. ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisini sağlamak için somut taahhütler ve eylem beklediği açık," dedi.

Trump ayrıca sosyal medyada müttefikleri eleştirerek, "Kendi insanlarımız da dahil bu kişilerin hiçbiri, çok hayal kırıklığı yaratan NATO da dahil, üzerlerinde baskı kurulmadıkça hiçbir şey anlamadı," ifadelerini kullandı.

Geçen hafta 40'tan fazla ülke, ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışmanın en yoğun aşaması sona erdiğinde, küresel enerji arzı açısından kritik bir deniz yolu olan boğazda serbest geçişi güvence altına almayı amaçlayan koalisyona katıldı.

İngiltere, Almanya, Finlandiya, Norveç, Fransa ve İspanya gibi ülkeler başlangıçta İran'a yönelik saldırı niteliğinde bir operasyondan sorumlu olmadıklarını savunarak asker ya da deniz gücü göndermeyeceklerini açıklamıştı.

Ancak Trump, süren istikrarsızlığa rağmen günler içinde bir plan istediğinde ısrarcı oldu.

Görüşmelere yakın bir kaynak Euronews'e, NATO ülkelerinin buna olumlu yanıt vermesinin kendi çıkarlarına olacağını, aksi halde ortak güvenlik açısından daha geniş sonuçlarla karşılaşabileceklerini söyledi.

Kaynak, "Bunun NATO için ne anlama geldiği fiilen NATO ülkelerine bağlı. Harekete geçecekler mi ve geçerlerse bunu kendi ve İttifak'ın ortak güvenliğine yapıcı biçimde mi yapacaklar, yükümlülüklerini yerine getirecekler mi?" dedi.

NATO müttefikleri şimdi boğazın en pratik ve en etkili şekilde nasıl yeniden açılacağını ele almak üzere hızlandırılmış görüşmeler yürütüyor. Kaynaklar, Trump'ın Rutte'ye planın "haftalar değil, günler içinde" geliştirilmesi gerektiğini söylediğini aktardı.

Kaynak, "Bölgede bir tür fiziki varlık ortaya koymaları gerekecek. Açıkçası bu coğrafya su temelli bir alan olduğu için, bunun büyük olasılıkla bir tür deniz aracı ve bunları işletecek personeli içermesi gerekecek," ifadelerini kullandı.

Kaynaklar Euronews'e, müttefiklerin ayrıca istihbarat desteği ve mayın temizleme operasyonlarına da başvurabileceğini söyledi.