Temkinli iyimserlik sürüyor
Piyasalar ateşkes sonrası bazı ihlaller olsa da temkini elden bırakmadan anlaşma olasılığını fiyatlamaya devam ediyor. Görüşmelerin olumlu sonuçlanacağı umuduyla borsalarda yaralar sarılmaya başladı. BIST100 Endeksi 14 binin üzerine çıkarak en hızlı toparlayan borsa oldu. Brent petrolün 90 doların altında kalıcı hale gelmesi piyasalardaki iyimserliği destekleyebilir. Bunun için de ABD-İran arasındaki görüşmelerden tam bir anlaşma çıkması gerek.
ABD ile İran arasındaki ateşkes bir ayı aşkın süredir baskı altında kalan piyasaları rahatlattı. Petrol fiyatlarında düşüş, borsalarda alım, dolarda zayıflama, Euro’da güç kazanımı, altın ve gümüş fiyatlarında toparlanma, ABD tahvil faizlerinde düşüş olarak kendini gösterdi. Şartlı ve Lübnan’a saldırılar nedeniyle “kırılgan” bir ateşkes olarak tanımlandı. Hafta sonu yapılacak görüşmelerin gündeminde; Hürmüz Boğazı’nın açılması ve geçiş ücreti alınmaması, uranyum zenginleştirme, savaş tazminatı, bundan sonra saldırı olmayacağına dair garanti verilmesi gibi başlıklar var. Bunların aşılması ilk bakışta pek kolay görülmüyor. Ancak iki tarafın da savaştan yorulduğu, hava saldırılarıyla sonuç alınmasının zorluğu, anlaşmanın herkesin yararına olacağı ve küresel ekonomideki tahribatı dikkate alırsak bir uzlaşı çıkması daha mümkün. Salı akşamına kadar ABD Başkanı Trump’ın İran’ı yok etmekten söz edip birkaç saat sonra ateşkesi kabul etmesi daha istekli tarafın ABD olduğunu gösteriyor.
ANLAŞMA OLASILIĞI FİYATLANIYOR
Savaşın başlaması gibi ateşkes de piyasaları kontrpiyede bıraktı. Piyasalar ateşkes sonrası bazı ihlaller olsa da temkini elden bırakmadan anlaşma olasılığını fiyatlamaya devam etti. Ancak Trump’ın öngörülmez, söylem ve tavırlarına güvenilmez biri olduğu konusunda hiçbir şüpheye mahal yok. Böyle düşünenlerin bu konuda referansı oldukça kuvvetli. Trump son açıklamasında “Anlaşma olmazsa gemileri yüklüyoruz” diyerek yine tehdit etti. Bu açıdan piyasaların temkinli bir iyimserlik içinde olduğunun altını çizmekte yarar var. Görüşmelerde anlaşma sağlanırsa piyasalardaki olumlu havanın devamı, aksi taktirde tekrar gergin görünüm söz konusu olacak.
BIST 100 HIZLI TOPARLANDI
Bu çerçevede borsalarda yaralar sarılmaya başlandı. BIST100 Endeksi İran savaşı başlamadan önceki haftayı 27 Şubat günü 13 bin 717 seviyesinden kapatmıştı. Son kapanışı 14 binin üzerinde. En hızlı toparlayan Borsa İstanbul oldu. Bir ayı aşkın süredir devam eden düşüş 3-4 günde telafi edildi.
Altın ve gümüş savaş öncesinin oldukça gerisinde kalırken ABD ve Almanya borsaları, henüz savaş öncesi seviyelerine gelemedi. Dolar savaş öncesine göre biraz daha değerli durumda. Türkiye gösterge tahvil ise savaş öncesinin üç puan kadar üzerinde.
En önemli gösterge olan petrol ise savaş başlamadan önceki seviyenin yüzde 25 üzerinde. Brent petrol fiyatı savaş öncesi 73 dolardı. 90 doların altında kalıcı olması piyasalardaki iyimserliği destekleyebilir.
ABD-İran arasındaki görüşmelerden tam bir anlaşmanın çıkması önemli. Anlaşma olsa da yaşanan savaş gerek küresel ekonomide, gerekse uluslararası barış ortamı ve NATO üzerinde bir tortu bırakacak. Eski dengelere dönmek biraz zaman alacak. Nitekim Hazine ve Maliye Başkanı Mehmet Şimşek, cari açık, enflasyon ve büyümede revizyondan söz etti. Küresel ekonomi için IMF de benzer uyarılarda bulundu. IMF Başkanı Kristalina Georgieva, “Yeni barış kalıcı olsa bile büyüme daha yavaş olacak” dedi. Yatırımcılar ABD-İran görüşmelerinin sonuçlarına göre yön belirleyecek. Anlaşma sağlandığı taktirde risk iştahı artacak ve borsalar daha fazla öne çıkacak.
Borsa İstanbul’da tavsiye olarak görülmemesi kaydıyla; bankalar ve havayolu şirketlerinin anlaşmaya en çabuk tepki verecek sektörler arasında olacağını tahmin etmek zor değil. Yabancı ilgisinin devamı beklenebilir. Dolardaki zayıflama ve tekrar düşük faiz ortamına geri dönüş olasılığı güçleneceği için altın ve gümüş fiyatlarında yükselişin devamı olasıdır.
Anlaşma olmaz ise savaş şartları ve gergin piyasa koşullarına bağlı olarak savunma ve petrokimya hisseleri yine yakın takipte olacaktır. Ekonomik verilere duyarlılık barış ortamı gelirse tekrar artabilir.
17 Nisan’da S&P’den Türkiye’nin kredi notu konusunda değerlendirmeler bekleniyor. Fitch ise, cuma akşamı Türkiye’nin görünümünü rezervlerdeki erimeyi gerekçe göstererek ‘pozitif’ten ‘durağan’a çevirdi. Ama piyasalara etkisi olmaz.
Türkiye’nin 5 yıllık risk priminde (CDS) hızlı düşüş sürüyor. 230’lu seviyelere gerileyen CDS’ler savaş sırasında 300’ün üzerini test etmişti. Borsa İstanbul’da olumlu hava korunuyor.